Een nieuw mobiliteitsplan voor het personeel

Met haar mobiliteitsplan wil de MIVB haar personeel zo veel mogelijk opties aanbieden om zich van en naar het werk te verplaatsen, en het gebruik van zachte mobiliteit aanmoedigen. In dat kader organiseert ze acties om de overstap van de privéwagen naar het openbaar vervoer te ondersteunen, maar ook naar andere alternatieven zoals de fiets. Voor het personeel dat zich buiten de exploitatie-uren van het openbaar vervoer moet verplaatsen, worden collectieve vervoersoplossingen voorzien.

De resultaten van de mobiliteitsenquête van 2024 liegen er niet om: deze energieke aanpak werpt vruchten af. Het gebruik van de privéwagen voor woon-werkverkeer is op 3 jaar tijd met 5,8% gedaald en op 10 jaar tijd met 10%. De privéwagen werd vooral ingeruild voor de fiets en voor het openbaar vervoer.

De topprioriteit van het mobiliteitsplan 2025-2028 is het verder bevorderen van de zachte mobiliteit. Concreet gebeurt dit onder meer met aangepaste fietsenstallingen en kleedkamers voor het groeiende aantal fietsers, en door het sensibiliseren van het personeel rond verkeersveiligheid bij het gebruik van de fiets en andere types van micromobiliteit.

Plastic voor eenmalig gebruik loopt ten einde

Sinds 1 januari 2025 zijn besluiten van kracht met nieuwe regels rond het afvalbeheer in Brussel. Ze verbieden met name het gebruik van flessen voor plat water en het gebruik van wegwerpverpakkingen voor drank en voeding binnen openbare instellingen. Conform deze maatregel zijn er waterfonteinen geïnstalleerd op de werkplekken, stelt de MIVB karaffen ter beschikking van het personeel in restaurants en kantines, zijn wegwerpbekers niet langer verkrijgbaar ...

Deze maatregelen gingen gepaard met een uitgebreide begeleidings- en communicatiecampagne, om iedereen voor te bereiden op deze wijzigingen en om hun nieuwe reflexen aan te leren.

Openbaar vervoer, een toekomstgerichte oplossing

De tentoonstelling ‘Stad van morgen’ streek na Parijs ook in Brussel neer, in de Gare Maritime van Tour & Taxis. De Solar Impulse Foundation, onder voorzitterschap van Bertrand Picard, presenteerde er meer dan 1.000 innovatieve, met moderne technologie gemaakte oplossingen voor, ter bescherming van het milieu in de steden en ter bevordering van hun economische ontwikkeling. In deze interactieve tentoonstelling kreeg het openbaar vervoer van de MIVB een prominente plek.

De schaalmodellen van de nieuwe ‘TNG-tram en de nieuwe ‘M7’-metro verwelkomden de bezoekers al bij het binnenkomen, om iedereen eraan te herinneren dat het openbaar vervoer een cruciale rol speelt in de strijd tegen de klimaatontregeling.

Uitdeling van maaltijden met Operatie Thermos

• 125 avonden
• 48 MIVB-teams
• 33.431 maaltijden uitgedeeld
• 8.776 door de MIVB-teams

In samenwerking met de gelijknamige vereniging zorgt de MIVB in de winterperiode met Operatie Thermos voor het uitdelen van warme maaltijden aan kansarmen in het station Kruidtuin. In 2024 werden zo 33.431 maaltijden uitgedeeld, waarvan er 8.776 werden bereid door 48 teams van de MIVB. Daarnaast zorgden bussen en chauffeurs van de MIVB voor het transport van de vrijwilligers en de maaltijden Dit komt neer op 125 busritten heen en terug, met dank aan 35 vrijwilligers.

Includo schiet de daklozen te hulp

In de herfst van 2024 zag includo het levenslicht. Dit nieuwe team bestaat uit medewerkers van de MIVB die dagelijks het net doorkruisen en de meest kwetsbare personen te hulp schieten. Hun opdracht is als volgt: deze personen terug in beweging krijgen, hen helpen bij het vinden van een opvangplaats of sociale diensten op maat van hun behoeften en ervoor zorgen dat ze niet overnachten in de metrostations, die hier niet de geschikte plek voor zijn.

Dit initiatief is rechtstreeks geïnspireerd op een soortgelijk project van de Parijse openbaarvervoermaatschappij RATP, die met dezelfde problematiek kampt. De includo-medewerkers hebben een uitgebreide opleiding gevolgd, georganiseerd door de MIVB in samenwerking met sociale vzw’s zoals Dune, Straatverplegers, Diogenes en Bruss’Help.

includo draagt bij aan een veiligere en gastvrijere omgeving voor alle reizigers op het openbaarvervoernetwerk. De MIVB levert zo, binnen haar mogelijkheden, een bijdrage aan de aanpak van een bredere maatschappelijke uitdaging. Het doel is om zowel de hinder door daklozen en druggebruikers op het MIVB-net te beperken als om langdurige ondersteuning te bieden aan de meest kwetsbaren, in nauwe samenwerking met de sociale sector.

De includo-teams rijden rond in speciaal aangepaste en duidelijk herkenbare bussen. Deze bussen zijn meer dan alleen maar een vervoermiddel: ze fungeren als een veilige ruimte waar kwetsbare personen tot rust kunnen komen, een warme drank krijgen, hun verhaal delen en de nodige informatie en hulp ontvangen om de weg te vinden naar passende hulpstructuren.

Maatschappelijke betrokkenheid

Strijd tegen seksisme en seksueel grensoverschrijdend gedrag

De MIVB zet zich in om haar personeel te sensibiliseren in de strijd tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag op haar net. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de opvang en doorverwijzing van slachtoffers. De opleidingscentra van de MIVB ontwikkelden, in samenwerking met vzw CEMEA, specifieke opleidingsmodules. Deze opleidingen maken deel uit van de basisopleiding voor personeel dat in contact staat met reizigers: bestuurders, veiligheidspersoneel, verkooppersoneel en andere medewerkers die in contact staan met de klant. In 2024 werden 27 opleidingssessies georganiseerd voor nieuwe medewerkers in deze functies. In totaal werden 210 medewerkers opgeleid.

In 2025 krijgen veiligheidsagenten, de teams van Customer Care en de verschillende dispatchings als eerste deze opleiding. Tegelijk bereidt de MIVB een brochure en een leaflet voor reizigers voor, met praktische tips over hoe men als slachtoffer of getuige van grensoverschrijdend gedrag moet omgaan en een lijst met nuttige contactpunten.

De MIVB strijdt tegen seksisme en ongelijkheid

Naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag organiseerde de MIVB verschillende sensibiliseringssessies voor haar personeel. Het doel? Samen het bewustzijn verhogen en zo bijdragen aan een veiligere, inclusievere en rechtvaardigere samenleving.

Tijdens de sessies werden erg concrete vragen en praktische voorbeelden besproken: “ben ik seksist?”, “welke sancties zijn van toepassing?”, “wat is ieders rol in de strijd tegen seksisme?” en “wat zijn de juiste reflexen in zulke situaties?”.

Deze sessies boden ook de gelegenheid om te overlopen waar medewerkers terecht kunnen die getuige of slachtoffer waren van grensoverschrijdend gedrag: het management, de vertrouwenspersonen, de sociale adviseurs en de preventieadviseurs.

De hele maand mei reed een bus in regenboogkleuren op lijn 71. Hiermee wilde de Brusselse openbaarvervoermaatschappij haar steun betuigen aan de Pride en haar engagement voor een open en inclusieve samenleving in de kijker zetten.

De stations als ontmoetingsplaats

De MIVB organiseert, samen met diverse verenigingen, ludieke, creatieve, interactieve en voor iedereen toegankelijke activiteiten in en nabij haar premetrostations:

• Sensibilisatie- en preventieworkshops
• Culturele en artistieke activiteiten
• Workshops rond digitale inclusie
• Sociale permanenties
• Alfabetiseringscursussen
• Een preventieworkshop over het fenomeen van daklozen in de metrostations, in het bijzonder in metrostation Bockstael
• Workshops rond mediageletterdheid via de online radio van vzw Mix-Up

In Weststation hebben vrijwilligers van de MIVB hun expertise ter beschikking gesteld om kleine elektrotoestellen te herstellen tijdens zeven ‘Repair Cafés’. In de omgeving van het station werden ook andere activiteiten georganiseerd om een harmonieus samenleven te bevorderen: woensdagnamiddagactiviteiten voor jongeren uit de buurt, rondes om jongeren die schoolmoe zijn te bereiken en om hen door te verwijzen naar ondersteunende structuren, en verder nog sociale en juridische permanenties.

Deze activiteiten hebben verschillende doelstellingen: sensibiliseren rond mobiliteit en openbaar vervoer, sociale inclusie bevorderen, hechte banden bouwen in en rond het station, en het veiligheidsgevoel in het station versterken. De diversiteit aan voorgestelde activiteiten, het interactieve en inclusieve karakter van het project, en de samenwerking met lokale verenigingen zorgen voor een aanpak die tegelijk verankerd is in het station en een brede publieke betrokkenheid garandeert.

Plaatselijke activiteiten, met de Living Together bus

De MIVB heeft één van haar bussen volledig getransformeerd om er een ontmoetingsruimte van te maken, die kan worden gebruikt voor activiteiten met sociaal karakter. De Living Together bus gaat op een speelse en interactieve manier in contact met verschillende doelgroepen in de Brusselse gemeenten.

Zowel MIVB-teams als verenigingen hebben in 2024 van de bus gebruikgemaakt om een twintigtal projecten te realiseren :

• Workshops digitale inclusie
• Het ‘Pat Rouille’-programma van de politiezone Brussel-West
• Culturele activiteiten tijdens wijkfeesten
• De week van de cybersecurity
• Ophaling van speelgoed, voeding en kleding voor kansarme kinderen in samenwerking met Kiwanis

Sensibilisering in scholen

‘MobX Adventure’ is een sensibilisatie- en preventiecampagne van de MIVB gericht op leerlingen van het 5e en 6e leerjaar van het basisonderwijs. Het ‘avontuur’ omvat verschillende activiteiten: raadsels, een mystery box en uitdagingen rond het thema ‘mobiliteit’. Spelenderwijs worden de leerlingen aangezet om na te denken over verschillende onderwerpen zoals duurzame en verantwoordelijke mobiliteit in de stad of veiligheid en hoffelijkheid op het openbaar vervoer in Brussel.

In 2024 hebben in totaal 71 klassen deelgenomen aan het MobX Adventure, hetzij ongeveer 1.800 leerlingen. In de scholen die zich nabij een tramlijn bevinden, trekt de MIVB naar de leerlingen om hen te sensibiliseren voor de gevaren rond trams en het juiste gedrag in het openbaar vervoer, dat ze vaak gebruiken om naar school te gaan. Een dertigtal klassen kreeg zulke sessies in 2024.

De MIVB neemt ook deel aan dagen die georganiseerd worden door de politiezones PolBru (Brussel-Hoofdstad – Elsene), BruNo (Brussel-Noord: Schaarbeek, Evere, Sint-Joost-ten-Node) en BruWest (Brussel-West: Sint-Jans-Molenbeek, Jette, Ganshoren, Sint-Agatha-Berchem en Koekelberg) om goed gedrag in het openbaar vervoer te promoten. 35 klassen namen hieraan deel in 2024.

In 2025 lanceert de MIVB een nieuw concept voor schoolcampagnes, gericht op leerlingen van het 5e en 6e middelbaar, met ook hier de focus op mobiliteit, sensibilisering en de verantwoordelijkheid van jongeren.

Toegankelijkheid

CAP48 prijs voor maatschappelijke onderneming

55 stations uitgerust met liften

De MIVB heeft de CAP48 prijs voor maatschappelijke onderneming gewonnen in de categorie ‘toegankelijkheid’, dankzij de AccessiBus. Elk jaar reikt CAP48 deze prijs uit aan publieke en private ondernemingen die dagelijks aantonen dat personen met een handicap een volwaardige plaats hebben in de bedrijfswereld.

AccessiBus is een van de initiatieven van de MIVB om het gebruik van haar net te vergemakkelijken voor personen met beperkte mobiliteit. Zij krijgen informatie over de toegankelijkheid van bushaltes en zo helpen wij rolstoelgebruikers om hun reis beter voor te bereiden. De haltes worden aangeduid met een blauw pictogram (toegankelijk) of een oranje pictogram (bereikbaar mits hulp), volgens de specifieke noden van de reiziger.

Markeringen op de grond helpen de chauffeurs om hun voertuig correct te positioneren aan de halte voor de geleidingslijnen. Daarnaast zijn alle bussen uitgerust met hellingen, zodat rolstoelgebruikers veilig kunnen in- en uitstappen.

Chauffeurs worden via permanente vorming regelmatig gesensibiliseerd over het gebruik van de helling en het onthaal van personen met beperkte mobiliteit.

Alle lijnen zijn voortaan AccessiTram

Op enkele maanden tijd heeft de MIVB ook AccessiTram op al haar tramlijnen uitgerold. Personen met beperkte mobiliteit kunnen nu aan de haltes, op de website of in de MIVB-app het toegankelijkheidsniveau van de tramhaltes nagaan: autonoom toegankelijk, toegankelijk met assistentie of niet toegankelijk. Deze duidelijke en transparante informatie stelt de reizigers in staat om hun traject aan te passen.

In het kader van het programma ‘AccessiTram’ zijn alle trams T3000 en T4000 uitgerust met oprijplaten. Zo zijn er in totaal 440 oprijplaten aanwezig in 220 trams. Reizigers kunnen die zelf bedienen om personen die minder mobiel zijn in of uit het voertuig te helpen.

De meest recente trams van de MIVB, de TNG, zijn uitgerust met manuele oprijplaten ingebouwd in de vloer die gemakkelijk uitgevouwen kunnen worden om zo in een rolstoel op de tram te geraken.

De MIVB vervoerde met trots het Paralympic Team Belgium

Bij hun terugkeer van de Spelen in Parijs werden de paralympische atleten verwacht op het Beursplein in Brussel om hun 14 medailles te vieren. De MIVB had de eer om de 78 leden van het Paralympic Team Belgium met haar bussen en minibussen tot aan de feestlocatie te brengen.

Voor de MIVB was het vervoeren van de paralympische atleten een uitgelezen kans om haar initiatieven op vlak van inclusie te bevestigen en de toegankelijkheid van haar voertuigen in de verf te zetten. Zo kon de MIVB haar toegankelijke vervoersaanbod promoten, in de hoop dat mensen met een beperking meer zin krijgen om haar openbaarvervoersnet uit te proberen.

De routeplanner stelt trajecten zonder trappen voor

Dankzij de optie ‘reisweg zonder trappen’ in de routeplanner op de app en op de website krijgen rolstoelgebruikers maar ook ouders met een kinderwagen een doenbaar traject aangeboden, hetzij door de aanwezigheid van liften in de (pre)metrostations of door de toegankelijkheid van bovengrondse voertuigen en haltes.

Duidelijke en betrouwbare informatie over de toegankelijkheid van het netwerk ter beschikking stellen is essentieel opdat personen met beperkte mobiliteit probleemloos gebruik kunnen maken van het openbaarvervoersnet. Daarom heeft de MIVB de gegevens over de toegankelijkheid van haar haltes en stations geïntegreerd in de routeplanner en de module voor ritten zonder trappen in gebruik genomen.

Deze oplossing komt bovenop de maatregelen rond informatie en begeleiding die de MIVB heeft genomen om personen met beperkte mobiliteit de kans te bieden zich te verplaatsen via haar net, zoals bijvoorbeeld:

• De beschikbaarheid van roltrappen en liften raadpleegbaar maken in de app van de MIVB
• AccessiBus en AccessiTram
• Begeleiding in het station om de kloof tussen het perron en de metro te overbruggen

Toegankelijk maken van haltes en stations

De aanwezigheid van liften is cruciaal om rolstoelgebruikers, maar ook ouders met een kinderwagen, reizigers met zware bagage, ouderen of minder fitte mensen toegang te geven tot de metroperrons. Eind 2024 waren 55 van de 69 (pre)metrostations uitgerust met liften, die de perrons toegankelijk maken.

Het MIVB-net telt meer dan 2.000 bovengrondse haltes. De MIVB werkt samen met Brussel Mobiliteit en de gemeenten om haar net toegankelijker te maken. De perrons aan tram- en bushaltes worden verhoogd om het hoogteverschil bij het instappen weg te werken zodat de reizigers op hetzelfde niveau het voertuig kunnen betreden. Bij de tramhaltes zijn rubberen perronranden geplaatst om de kloof bij het instappen te overbruggen. In 2024 zijn 59 haltes toegankelijk gemaakt, 29 bushaltes en 30 tramhaltes. Daarbij horen ook de nieuwe haltes van tramlijn 10, tussen Heembeek en Militair Hospitaal.

In 2025 blijft de MIVB werken aan de toegankelijkheid van haar net. Zo staat de aanpassing aan de (pre)metrostations Simonis, Horta, Park en Albert op het programma.

1ste dag van de toegankelijkheid in Brussel

De CAWaB (Collectif Accessibilité Wallonie-Bruxelles) organiseerde voor het eerst de ‘assises bruxelloises de l’accessibilité’, een themadag over de toegankelijkheid in Brussel. De MIVB werd hier op uitgenodigd naast andere spelers zoals de NMBS, Brussel Mobiliteit, equal.brussels en Unia. Op dit event kon iedere persoon met specifieke behoeften of interesse in toegankelijkheid, diversiteit en mobiliteit meer vernemen over de vorderingen en de lopende projecten.

Bij de MIVB bekommert een transversaal multidisciplinair team zich over toegankelijkheid. De betrokken departementen zijn onder meer het beheer van de bovengrondse haltes, de renovatie van stations, TaxiBus, Quality Management, Public Affairs en de communicatieafdeling.

Verkeersveiligheid

Zich vasthouden en zijn plaats afstaan: een kwestie van veiligheid

De MIVB lanceerde een sensibiliseringscampagne om te wijzen op valrisico’s. Met een vleugje humor moedigde ze de reizigers aan om zich vast te houden en hun plaats af te staan aan wie het het meeste nodig heeft. Dit zijn levensbelangrijke reflexen voor ieders veiligheid. De campagne bestond uit drie videoclips, ‘Insta vs reality’, die werden getoond op sociale media en in een affichecampagne.

Bussen, trams en metro’s moeten allemaal wel eens bruusk remmen, hetzij voor een plots obstakel bovengronds of door het inschakelen van de noodrem in de (pre-)metrotunnels. Daarom is het uiterst belangrijk dat de reizigers zich aan handgrepen vasthouden als ze rechtstaan en dat degenen die het meeste risico lopen op verwondingen door evenwichtsverlies de kans krijgen om te gaan zitten.

In 2024 telde de MIVB 651 gerapporteerde valincidenten in een voertuig. Deze cijfers zijn tamelijk geruststellend gezien het feit dat er dagelijks een miljoen passagiers wordt vervoerd en gezien de ruim 50 miljoen kilometers die de voertuigen van de MIVB jaarlijks afleggen. Niettemin zijn deze ongevallen makkelijk te vermijden, vandaar het belang van sensibilisatie.

Samen met de fietsers de weg gebruiken in alle veiligheid

De toename van het aantal fietsers in Brussel vormt een nieuwe uitdaging op het vlak van verkeersveiligheid voor de bestuurders en chauffeurs van de MIVB. Elkaars realiteit begrijpen is het begin van een harmonieuze samenleving. Daarom organiseert de MIVB, in samenwerking met de fietsersvereniging Pro Velo, workshops en opleidingen waarbij het MIVB-personeel en fietsers een hele namiddag lang hun rollen omwisselen. Er werden vijf sessies georganiseerd in 2024 en er volgen er nog in 2025.

De Business Unit Bus van de MIVB heeft een workshop ontwikkeld voor alle toekomstige chauffeurs. Daarbij nemen zij plaats op een vaste fiets op het opleidingssterrein en rijdt een bus langs hen heen aan ongeveer 30 km/u, met inachtneming van de veilige afstand van één meter die de Wegcode voorziet en met gebruik van de claxon tijdens het voorbijrijden. Een aangrijpende ervaring die de toekomstige chauffeurs bewustmaakt van wat fietsers ervaren wanneer een bus hen inhaalt.

Sensibiliseren voor dode hoeken

Dode hoeken zijn inherent aan grote voertuigen zoals de bus. Daarom neemt de MIVB diverse maatregelen om de risico’s te verlagen. Zo zet ze onder meer in op informatie, sensibilisering en technologie.

Met stickers op de zijkanten van de bus wordt gewezen op het gevaar van dode hoeken en op hun reikwijdte. Tijdens autoloze zondag was de MIVB aanwezig in het Mobiliteitsdorp om de aanwezigen te wijzen op de gevaren van dode hoeken. De bezoekers konden plaatsnemen achter het stuur om met eigen ogen vast te stellen dat ze andere bezoekers in de dode hoek totaal niet konden zien.

Ook technologie kan de chauffeurs een handje toesteken. De MIVB heeft alle nieuwe elektrische bussen die worden geleverd tussen 2024 en 2026 uitgerust met achteruitkijkcamera’s. Naast de vele andere voordelen – betere zichtbaarheid, kleinere omvang, automatische afstelling – dragen de achteruitkijkcamera’s significant bij aan het verkleinen van de dode hoeken.

Volgend hoofdstuk