Even halt en dan weer door: Andrée De Jongh
De weg naar de vrijheid
Gepubliceerd op
Schaarbeek, 1916. De stad is getuige van de geboorte van Andrée De Jongh, een vrouw die altijd haar eigen pad zou bepalen. Haar bijnaam is "Dédée" of “kleine wervelwind”: een knipoog naar haar onmetelijke vastberadenheid.
In 1940, wanneer ze nog maar 23 is, wordt België door Duitsland bezet. Ze schiet in actie. Samen met verzetsstrijders Arnold Deppé en Henri Debliqui ontwikkelt ze de ontsnappingsroute "Komeet": daarmee kunnen geallieerde piloten ontsnappen.
De route is lang, gevaarlijk. Van Brussel naar Spanje, door het bezette Frankrijk. Er is nood aan onderdak, valse papieren, veilige contacten. Maar ook aan zorg, voedsel en geruststelling. Andrée De Jongh organiseert alles. Bovenal begeleidt ze de vluchtende piloten, opnieuw en opnieuw.
Zelf brengt ze 118 piloten in veiligheid. En honderden anderen ontkomen dankzij de route die zij uitgewerkt heeft.
Maar in 1943 wordt ze verraden en gearresteerd. Zo jong nog, een vrouw... De Gestapo gelooft niet dat zij het brein is achter een netwerk van die omvang. Ze ontsnapt aan executie. Ze wordt gevangengenomen en gedeporteerd naar Duitsland. Ondanks de extreme omstandigheden, overleeft ze de kampen.
En ook na de oorlog blijft ze vastberaden. Ze vertrekt weer, deze keer om voor mensen met lepra te zorgen in Afrika. Haar roeping blijft dezelfde: helpen, koste wat het kost. Ze wordt door koning Boudewijn tot de adel verheven in 1985 en sterft op 13 oktober 2007.
Tegenwoordig kan je in Laken een straat vinden die naar haar is vernoemd, en ook een bushalte. Zo worden we herinnerd aan deze pionier, die in het holst van de nacht een weg naar de vrijheid uitwerkte.