Human resources

De drijvende krachten achter mobiliteit

10.355 medewerkers

Hoewel het jaar van start ging met nog enkele herinneringen aan de gezondheidscrisis, stond 2022 toch vooral in het teken van een hervatting van het leven in de stad. De MIVB ging verder met de uitvoering van vele maatregelen om haar vervoersaanbod voortdurend te verbeteren, dankzij de betrokkenheid van degenen die het netwerk en al zijn radertjes doen werken, op het terrein of achter de schermen, 365 dagen per jaar.

In 2022 gingen 705 nieuwe medewerkers aan de slag bij de MIVB. Aan het eind van het jaar telde de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij in totaal 10.355 personeelsleden, of 10.113 voltijdse equivalenten. Dit betekent een toename van het personeelsbestand met +1,31% ten opzichte van 2021.

Het zijn de mannen en vrouwen die zich dagelijks inzetten voor de mobiliteit in Brussel en ten dienste staan van al wie zich dagelijks in de hoofdstad verplaatst.

11,02% vrouwen

De MIVB zet haar inspanningen voort om het aandeel vrouwen te vergroten in de onderneming, die van oudsher zeer mannelijk is. Genderdiversiteit vormt een meerwaarde binnen de teams. In 2022 was 37% van de aangeworven bedienden een vrouw. Om het aantal vrouwelijke kandidaten voor aanwerving te verhogen, voert de MIVB gerichte campagnes om genderstereotypen onderuit te halen en meer vrouwen aan te moedigen voor een loopbaan als bestuurster of voor technische of veiligheidsfuncties te kiezen.

In 2022 bereikt het aandeel vrouwen in de onderneming 11%. Dit aandeel stijgt lichtjes bij de bestuurders (+0,2%) en op meer significante wijze bij het leidinggevende personeel (+5%), terwijl het licht daalt onder bedienden (-1,2%) bij wie de hoge mobiliteit op de arbeidsmarkt, waarmee bedrijven in 2022 werden geconfronteerd, een grote weerslag heeft.

Uit het tweejaarlijkse analyseverslag over de loonkloof blijkt dat vrouwen bij de MIVB in 2021 en 2022 globaal beter betaald worden dan mannen. Dit verschil weerspiegelt hun betere positie binnen de onderneming, wat goed nieuws is voor vrouwen bij de MIVB. De classificatie- en remuneratiesystemen garanderen bovendien transparante en progressieve schalen, een gelijke waardering van de ervaring en een gelijke toepassing, ongeacht het geslacht.

Top Employer 2023

Een extern bedrijf voert jaarlijks een audit uit bij de MIVB waarbij alle aspecten van human resources worden geëvalueerd. Dit moet haar kwaliteiten als werkgever voortdurend verbeteren zodat de vervoersmaatschappij concurrerend kan blijven op een almaar krappere arbeidsmarkt. In 2022 kreeg de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij het label van Top Employer voor het 9de opeenvolgende jaar.

Dit label onderscheidt bedrijven die via duidelijk gedefinieerde processen en een innoverend hr-beleid zorgen voor een zo goed mogelijke werkomgeving voor hun werknemers. Tot de criteria die het Top Employer Institute onderzoekt, behoren meer bepaald het onthaal van nieuwe medewerkers, opleidingen, de ontwikkeling van vaardigheden van het personeel en de sociale voordelen die aan het personeel worden geboden.

Aanwervingen

De MIVB is voortdurend op zoek naar nieuw talent

600 vacatures in 2023

De MIVB voert zeer veel projecten uit ten voordele van de mobiliteit in Brussel: verhoging van de frequenties, nieuwe lijnen, nieuwe trams, metro's en elektrische bussen, nieuwe signalisatie voor de metro, aanpassing van de remises voor de elektrificatie van de vloot, digitalisering ... Om deze uitdagingen aan te gaan, is de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij voortdurend op zoek naar nieuw talent.

De meeste vacatures zijn er bij de bestuurders, met 200 openstaande betrekkingen bij de bus, 130 bij de tram en ongeveer 50 bij de metro. Deze aanwervingen zijn nodig om nieuwe voertuigen en nieuwe lijnen in gebruik te kunnen nemen en om de frequentie te kunnen verhogen. De MIVB is ook op zoek naar personeel om de reizigers op het net te begeleiden en hun veiligheid te garanderen, en naar technische profielen voor het onderhoud van de voertuigen en de infrastructuur en de ontwikkeling van nieuwe projecten.

Rekruteren: een hele uitdaging

Het ontbreekt de MIVB niet aan ideeën om nieuwe kandidaten aan te trekken. Elk jaar worden honderden nieuwe mensen aangeworven om de uitdagingen van de mobiliteit in Brussel aan te gaan.

In 2022 wierf de MIVB meer dan 1.200 medewerkers aan, en dit zowel intern als extern, onder wie:

• Meer dan 500 bedienden, van wie meer dan 100 alleen al voor de afdeling Infrastructuur;
• Ongeveer 700 arbeiders, van wie ongeveer 375 bestuurders.

Om dit te bereiken hebben de teams van Human Resources:

• Ongeveer 18.500 cv's doorgespit;
• Meer dan 3.000 interviews afgenomen;
• Meer dan 2.000 testsessies georganiseerd.

Socioprofessionele inschakeling

De socioprofessionele inschakeling versterken

De gezondheidscrisis liet vooral sporen na bij jongeren: schooluitval, moeilijkheden om een baan te vinden in bepaalde sectoren ... De MIVB werkt al meerdere jaren samen met Actiris om Brusselse jongeren toegang te geven tot een eerste job en te helpen hun plaats te vinden op de arbeidsmarkt.

Van de zowat 100 jongeren die in 2022 bij de MIVB als multimodale medewerker aan de slag gingen, hadden er 75 een positief heroriënteringsgesprek om toegang te krijgen tot een nieuwe functie binnen de onderneming. Sinds 2014 is 44% van de jongeren die van deze integratieregeling gebruik konden maken, nog altijd actief binnen de MIVB. Uit deze cijfers blijken het belang en de voordelen van deze gepersonaliseerde benadering.

In 2022 bracht de MIVB verdere verbeteringen aan in het integratietraject, met de invoering van een begeleidingsboekje, exitgesprekken en een herziening van het proces van begeleiding van de stagiairs door het lokale management.

Young Starters: een springplank naar werk

Om ingenieurs en technische bachelors aan te trekken, lanceerde de MIVB in 2017 het programma ‘Young Starters’. Het biedt jonge afgestudeerden met weinig of geen beroepservaring de mogelijkheid om drie opdrachten van telkens acht maanden uit te voeren binnen de MIVB, in drie verschillende afdelingen, en op die manier de richting te kiezen die het best aan hun verwachtingen beantwoordt.

In 2022 kozen acht Young Starters met een diploma van burgerlijk of industrieel ingenieur of een technisch bachelordiploma voor de MIVB om er hun professionele loopbaan te starten. In 2023 koestert de MIVB de ambitie om opnieuw acht Young Starters te verwelkomen. Deze win-winsituatie is voor de MIVB een echte kans om deze profielen aan te trekken en in dienst te nemen, want ze zijn bijzonder gewild op de arbeidsmarkt.

Opleiding

De MIVB cultiveert haar talent

642.976 opleidingsuren

Niet alleen rekruteren is een uitdaging, dat geldt ook voor de ontwikkeling van de competenties van de medewerkers. Elk jaar leidt de MIVB honderden nieuwe werknemers op om haar bussen, trams en metro's te besturen. Bovendien is permanente opleiding essentieel om in een functie te groeien, nieuwe vaardigheden te verwerven of naar een nieuwe job binnen de onderneming over te stappen. Elk jaar worden nieuwe opleidingen gecreëerd op basis van de behoeften, van specifieke programma's die worden ontwikkeld of van geïdentificeerde verbeterpunten.

In 2022 leidde het Metro Training Center het personeel op in de specifieke kenmerken van de nieuwe M7-metrostellen en bereidde de volgende opleidingsfase in 2023 voor, waarbij de nadruk ligt op het nieuwe CBTC-veiligheids- en reguleringssysteem.

Bovengronds ging de terugkeer naar een drukker stadsleven gepaard met een toename van de aanwezigheid van zwakke weggebruikers en van het autoverkeer op de openbare weg. Bij de tram werd een nieuwe opleiding ontwikkeld om de bestuurders opnieuw bewust te maken van goede praktijken om ongevallen te voorkomen, maar ook om het energieverbruik te verminderen door een rustiger rijstijl aan te nemen.

In 2022 startte een opleiding voor het personeel om klanten te helpen in geval van seksuele intimidatie, om hen op te vangen en te begeleiden.

Het leiderschapstraject Drivin'MIVB startte in 2020 en werd het hele jaar 2022 doorgezet: bijna 500 mensen volgden de opleiding, terwijl het leiderschapsmodel werd geïntegreerd in het opleidingstraject voor nieuwe managers.

De evolutie van het net begeleiden

Meer dan 550 mensen opgeleid om de reizigers te vervoeren

De komst van nieuwe voertuigen en technologieën op het net gaat gepaard met nieuwe opleidingsbehoeften. Bij de metro vereisen de ingebruikname van de M7-metrostellen en de installatie van het nieuwe CBTC-signalisatiesysteem de opleiding van het technisch, onderhoudspersoneel en bestuurders rond de specifieke kenmerken van deze voertuigen.

De MIVB moderniseert niet alleen haar vloot maar ook haar net. Het nieuwe signalisatie- en beveiligingssysteem voor het metronet wordt binnenkort operationeel. De dispatchers en de technische teams moeten de nieuwe functionaliteiten van het systeem onder de knie krijgen. Het Metro Training Center werkte de opleidingen uit in 2022 en het betrokken personeel kan de opleidingen in 2023 volgen.

Het Training Center Surface staat in voor alle opleidingen voor de entiteiten Tram en Bus. In 2022 werd een opleiding ‘eco-reflexen’ ontwikkeld. Deze moet de reflexen opfrissen die bestuurders moeten aannemen in de omgeving van kritieke plaatsen, bv. bij het naderen van een wissel of een kruispunt. De opleiding bekijkt ook de goede praktijken voor milieuvriendelijker rijgedrag, bv. het voertuig in neutrale stand plaatsen om energie te besparen, anticiperen op remmen ...

In 2022 leidde het Training Center Surface ongeveer 400 buschauffeurs en 90 trambestuurders op, terwijl het Metro Training Center ongeveer 70 mensen opleidde om de metro te besturen.

De klant staat centraal

De klant staat centraal in de visie van de MIVB, die verankerd is in haar ondernemingsplan. Maar wat betekent klantgerichtheid en hoe vertaalt zich dat in het dagelijks werk van de MIVB-medewerkers? Om deze vraag te beantwoorden, stelde de MIVB voor haar personeel een ‘gids voor klantenonthaal’ op. Dit referentiedocument is een volwaardig onderdeel van het Brand Book van de maatschappij, dat haar merkimago definieert. Het beschrijft het gedrag dat wordt verwacht van de personeelsleden die in contact komen met de klanten. Ter aanvulling van dit referentiedocument worden er ook opleidingen georganiseerd. In 2022 zette de MIVB Academy vijf proefopleidingen op poten voor een dertigtal medewerkers. In 2023 worden de opleidingen rond klantgerichtheid in alle geledingen van de onderneming georganiseerd. Ze zijn gericht op de kennis van de drie ‘PRO's’ van de onthaalgids: proximiteit (nabijheid), proactief, professioneel. Daarnaast gaat aandacht naar de ontwikkeling van de verwachte houdingen: empathie, actief luisteren, assertiviteit, omgaan met agressiviteit …

Leiderschap ontwikkelen

Via haar leiderschapsmodel, Drivin'MIVB, bepaalt de MIVB de houding die ze niet alleen van haar managers maar ook onder collega's verwacht voor een efficiënte, harmonieuze en motiverende samenwerking. De vijf pijlers van dit model zijn:

• Zin geven
• Moed tonen
• Integer handelen
• Aandacht hebben
• Autonomie aanmoedigen

In 2022 werden bijna 500 werknemers opgeleid, met in totaal 1.898 opleidingsuren. Er is voorrang gegeven aan de eerstelijnsomkadering en aan het personeel van de opleidingscentra en de dispatchings.

Drivin’MIVB wordt opgenomen in het opleidingstraject van alle nieuwe managers.

Diversiteit

Allemaal MIVB'er, allemaal verschillend

De MIVB is een van de grootste werkgevers in Brussel. Diversiteit staat centraal en maakt deel uit van het DNA van de vervoersmaatschappij. De specifieke kenmerken van elk individu zijn waardevol voor de onderneming en vormen een rijkdom die zij graag wil cultiveren.

In 2022 startte de MIVB een participatief proces om haar neutraliteitsbeleid opnieuw te bepalen. De integratie van personen met een handicap in de onderneming bleef deel uitmaken van de prioriteiten in samenwerking met de vzw Diversicom.

Ter gelegenheid van de Internationale dag van de rechten van de vrouw kregen de werknemers de gelegenheid om deel te nemen aan een opleidingsworkshop over seksisme, georganiseerd door de vzw Touche Pas à Ma Pote waarmee de MIVB al vele jaren samenwerkt.

De rijkdom van diversiteit

In 2021 ging Ibrahim, die blind is, als stagiair aan de slag bij het digitale team van de MIVB om de toegankelijkheid van de mobiele app en de website voor blinden en slechtzienden te testen. Dankzij Ibrahims vaardigheden en persoonlijke ervaring kon de MIVB een instrument ontwikkelen dat werkelijk beantwoordt aan de specifieke behoeften van personen met een visuele handicap. Op basis van deze ervaring werd een vaste functie gecreëerd en opengesteld binnen het IT-departement van de MIVB. Wassime, een persoon met een visuele handicap, werd in 2022 aangenomen en stelt zijn ervaring ter beschikking om de toegankelijkheid van de digitale diensten van de MIVB voor iedereen te verbeteren.

De MIVB zet ook haar samenwerking voort met verenigingen die zich inzetten voor de professionele integratie van personen met een handicap. In 2023 wil de maatschappij meer bepaald stagemogelijkheden ontwikkelen voor personen met een handicap.

Neutraliteit heroverwogen met het personeel

Volgend op een ordonnantie van de arbeidsrechtbank van Brussel begon de MIVB met een proces om haar neutraliteitsbeleid te herdefiniëren. Deze participatieve aanpak maakt deel uit van een door de Brusselse Hoofdstedelijke Regering vastgesteld kader.

Het proces werd gevoerd in samenwerking met een gespecialiseerde externe partner, C-Lever, en omvatte meerdere fasen: bezoeken op het terrein, werkgroepen, enquêtes, focusgroepen, rondetafelgesprekken, een projectdag... Ongeveer 200 managers werden ook opgeleid in het omgaan met de diversiteit van overtuigingen. De tijdens dit proces verzamelde elementen dragen bij tot de ontwikkeling van het toekomstige neutraliteitsbeleid dat in 2023 aan het beheerscomité wordt voorgelegd.

De 5D-methode ten aanzien van pesterijen

Hoe kunnen we reageren op het toenemende aantal gevallen van seksuele intimidatie in de openbare ruimte? De 5D-methode is een geheugensteun om op passende wijze te reageren: ‘distract (afleiden), delegate (delegeren), document (documenteren), direct (bevelen) en dialogue (dialogeren)’.

Ter gelegenheid van de Internationale dag van de rechten van de vrouw bood de MIVB haar personeelsleden en reizigers de mogelijkheid om de opleiding Stand Up van de vzw Touche Pas à Ma Pote te volgen.

Welzijn van de medewerkers

De MIVB luistert naar haar personeel

“Zij die Brussel laten bewegen, zij die voor jouw verwanten zorgen”

De MIVB zorgt voor het welzijn van haar werknemers en biedt hen begeleiding wanneer ze het moeilijker hebben, hetzij via de steun van sociale adviseurs, hetzij via het programma voor psychosociale bijstand. Om de teams almaar beter te ondersteunen, zijn de sociaal adviseurs opgeleid in bemiddeling.

Vooral de medewerkers op het terrein krijgen te maken met niet alleen verbaal maar ook fysiek geweld. Via een doelbewust schokkende campagne deelde de MIVB deze trieste vaststelling en riep ze op tot meer respect voor al wie Brussel dag in dag uit in beweging brengt.

2022 was ook het jaar van een terugkeer naar de normale gang van zaken voor het personeel. De MIVB maakte van de gelegenheid gebruik om tijdens een groot personeelsfeest alle medewerkers te bedanken voor hun inzet tijdens de gezondheidscrisis. Medewerkers van alle afdelingen en alle hiërarchische niveaus konden elkaar ontmoeten in het gezellige MIVB Village dat speciaal voor hen werd opgesteld in de marge van het Couleur Café-festival.

Schokkende woorden om te sensibiliseren

"Kl***zak, op een dag ga je hiervoor boeten. Je werkt op mijn zenuwen, stuk str***. Wacht maar, we komen elkaar nog wel tegen." De Belgische rapper Youssef Swatt’s begint het eerste refrein van zijn song met deze schokkende zinnen. Het is wel degelijk de bedoeling om te schokkeren, aangezien het MIVB-personeel dergelijke uitdagingen dag in dag uit naar het hoofd geslingerd krijgt.

Youssef Swatt’s vader was buschauffeur en hij twijfelde dan ook niet lang om mee te werken aan deze bewustmakingscampagne waarmee de MIVB wil oproepen tot meer respect voor haar medewerkers, die Brussel elke dag opnieuw in beweging brengen.

In 2022 registreerde de MIVB 745 gevallen van verbale agressie tegen haar personeel. Daarnaast waren er ook 102 gevallen van fysieke agressie. Dit komt neer op ten minste twee gevallen van agressie per dag. In werkelijkheid liggen deze cijfers waarschijnlijk nog hoger, omdat de medewerkers vaak geen aangifte doen van de agressie waarmee zij te maken krijgen, vooral wanneer het om verbale agressie gaat. Elk van deze gevallen is er één te veel.

Een uitgestoken hand in tijden van nood

De sociale adviseurs zijn er om de werknemers van de MIVB bij te staan, of het nu gaat om professionele of persoonlijke problemen. De medewerkers kunnen ook gratis hulp vragen aan externe psychologen via het Employee Assistance Program.

Vooral tijdens de gezondheidscrisis is gebleken dat er grote nood was aan dergelijke steun. In 2022 bracht de start van het proces over de bomaanslagen in Brussel pijnlijke herinneringen naar boven in het hart van vele collega's. Via de sociale raadgevers werd psychologische en juridische bijstand aan de betrokken collega's geboden.

De sociale adviseurs zijn opgeleid in bemiddeling. Deze methode van conflictoplossing helpt teams en hun management om constructief uit soms complexe professionele situaties te komen.

Een MIVB Village op Couleur Café

Tijdens de gezondheidscrisis is de MIVB blijven rijden, zodat iedereen voor wie dat nodig was zich kon verplaatsen, om Brussel in beweging te houden en de stad beetje bij beetje te doen herleven. Dit was mogelijk dankzij elke medewerker die zich, op het terrein of achter de schermen, inzet om de MIVB in staat te stellen haar opdracht van algemeen belang te vervullen.

Om haar medewerkers te bedanken organiseerde de MIVB in juni 2022 een groot personeelsfeest tijdens het Couleur Café-festival. Alle MIVB'ers konden er elkaar ontmoeten in een speciaal daarvoor ingericht dorp naast het festivalterrein. Een evenement dat nog lang in de herinnering zal voortleven.

Volgend hoofdstuk