Milieu

Digital Clean Up Days

Gegevens opslaan verbruikt energie. In 2020 werden in Frankrijk de Digital Clean Up Days opgestart, om iedereen bewust te maken van de milieu-impact van digitale technologie en aan te moedigen om hun data op te schonen en hun apparatuur een tweede leven te schenken.

In 2025 nam de MIVB deel aan dit initiatief door workshops te organiseren voor haar personeel rond digitale schoonmaak. Het evenement was een succes. In totaal werd 97,3 GB aan e-mails verwijderd, goed voor een besparing van 17 kg CO2 per jaar. Deze inspanningen maakten de mailboxen van de deelnemende medewerkers gemiddelde 20 procent minder groot.

Op de gedeelde servers en OneDrive werden 114.000 bestanden verwijderd, wat neerkomt op een gemiddelde daling van 26 procent van het aantal bestanden per deelnemer. Deze opruimactie maakte 196 GB aan data vrij, goed voor een vermindering van 33 procent van de opslagruimte en een jaarlijkse besparing van 34 kg CO2.

Afvalsortering

De MIVB heeft samen met Net Brussel en Fost Plus een sensibiliseringscampagne gevoerd rond het belang van afvalsortering in de stations. De kwaliteit van de sortering in de openbare ruimte blijft immers een echte uitdaging, doorgaans complexer dan op het werk of thuis.

De actie vond plaats in de stations Beekkant, Beurs en De Brouckère. Ze omvatte infostanden van Net Brussel, ludieke activiteiten rond afvalsortering, omroepberichten in de stations en affiches. Analyses maakten het mogelijk om de meest voorkomende sorteerfouten in kaart te brengen. Daarnaast bleek dat in stations die vooral door reizigers in transit worden gebruikt, sommige sensibiliseringsacties minder effect hebben. Initiatieven gericht op een jonger publiek leveren daarentegen betere resultaten op.

Een betere sortering draagt bij aan nettere stations en een betere reizigerservaring. Dit is een werk van lange adem, dat wordt verdergezet via nieuwe sensibiliseringsacties en duidelijke signalisatie.

Upcycling

De CoHop (Brusselse coöperatie van microbrouwerijen) heeft de MIVB gecontacteerd om ongebruikte interieuronderdelen van een tram te recupereren. Het doel is om een “openbaar vervoer”-ruimte te creëren als deel van de herinrichting van een eventlocatie in Etterbeek, op de site van het Arsenaal. Naast de typisch Brusselse uitstraling die men zoekt, past dit initiatief vooral in een logica van hergebruik en het benutten van gerecupereerde materialen.

Dit hergebruik maakt het mogelijk om:

• Materiaal van de MIVB te herwaarderen, door het een nieuwe bestemming te geven in plaats van het op termijn te vernietigen
• De ecologische voetafdruk te verminderen, in lijn met de waarden circulariteit en duurzaamheid
• Het Brusselse erfgoed in de kijker te zetten
• Een symbolische en positieve band te creëren tussen een essentiële openbare dienst en een geëngageerde lokale speler

De MIVB is enkele jaren geleden met Upcycling begonnen om een nieuwe bestemming te geven aan materiaal dat ze zelf niet meer kan gebruiken. In de webshop van de MIVB vind je tal van geüpcyclede producten, gemaakt van bijvoorbeeld restjes leer of van dekzeilen van de werf.

«Koolstofarme» rails

In het kader van haar overheidsopdrachten voorziet de MIVB milieuclausules, om inschrijvers te stimuleren duurzamere oplossingen voor te stellen.

Bij een opdracht voor tramrails kon zo een kandidaat worden geselecteerd die rails aanbiedt met 78 procent gerecycleerd staal. Deze rails hebben een lagere CO2-voetafdruk dan traditionele rails. In 2025 heeft de MIVB 14.400 meter van deze ’koolstofarme’ rails gelegd.

Verdeling maaltijden met Operatie Thermos

• 181 avonden
• 45 MIVB-teams
• 33.076 maaltijden verdeeld
• 8.580 door de MIVB-teams

De MIVB werkt samen met de organisatie Operatie Thermos voor de verdeling van warme maaltijden aan minderbedeelden in het station Kruidtuin tijdens de winter. Van de 33.076 maaltijden die in 2025 werden uitgedeeld, werden er 8.580 bereid door 45 teams van de MIVB. Daarnaast zorgen bussen en personeel van de MIVB voor het vervoer van vrijwilligers en maaltijden van de keukens van Operatie Thermos naar het station Kruidtuin, waar de verdeling plaatsvindt. Dit komt neer op 157 busritten heen en terug, uitgevoerd door 38 vrijwillige chauffeurs.

Ter gelegenheid van de eindejaarsfeesten organiseerde de vzw Operatie Thermos ook twee akoestische concerten tijdens de bedeling van warme maaltijden aan de kwetsbaarsten. Op 25 december opende het duo Lazy Jack de avond met gitaar en zang, terwijl op 1 januari Daniel & Katrina het station lieten galmen met hun harmonieën voor een mooie start van het nieuwe jaar.

includo

De dienst includo, geïnspireerd door het model van de Parijse openbaarvervoersmaatschappij RATP, heeft als opdracht de begeleiding van daklozen en personen met een verslaving in de metrostations en de verbetering van de beleving van de reizigers.

Het 23 agenten tellende team beschikt over twee ingerichte bussen en een bestelwagen om begunstigden op te vangen. Hun opdracht is om rondzwervende, dakloze of slecht gehuisveste personen en/of mensen die kampen met verslavingsproblemen op het MIVB-netwerk, vooral in de metro- en premetrostations, te begeleiden naar aangepaste hulpstructuren. Zo vormt het een belangrijke schakel tussen deze doelgroep en de sociale organisaties die instaan voor de begeleiding van mensen in een kwetsbare situatie. includo vervangt deze organisaties niet, maar werkt er nauw mee samen.

Na een jaar werking is de balans positief: de aanwezigheid van includo maakt een verschil voor reizigers, voor het MIVB-personeel, voor mensen in een kwetsbare situatie en voor de partnerorganisaties. De reikwijdte blijft echter beperkt door het tekort aan plaatsen in opvangstructuren.

includo in cijfers

Tussen 1 januari en 31 december 2025:

• Een aanwezigheid op het net van 6 uur ‘s ochtends tot 2 uur ‘s nachts
• 362 dagen actief
• 1.055 shifts
• 5.718 bezoeken
• 24 stations geïdentificeerd als prioritair, met gemiddeld om de 48 uur een bezoek van een team
• +/- 300 personen die regelmatig worden opgevolgd
• 433 doorverwijzingen, met of zonder begeleiding, voor overnachtingen, rustmomenten, zorgverlening of dagopvang
• 307 overnachtingen, waarbij includo afhankelijk is van de beschikbare plaatsen in de verschillende opvangcentra

Los van die cijfers is includo bovenal een menselijk initiatief, gedragen door geëngageerde mannen en vrouwen. Een gesprek, een kop koffie, een muts als cadeau … stuk voor stuk alledaagse gebaren die toch verbinding creëren.

Neen tegen seksisme, ja tegen respect

Met deze slogan bevestigde de MIVB haar engagement om intimidatie op haar net aan te pakken. Eind 2025 lanceerde ze een informatie- en sensibiliseringscampagne en publiceerde ze een webpagina die volledig is gewijd aan de strijd tegen seksisme en seksuele intimidatie. Getuigen en slachtoffers vinden er informatie over wat te doen als slachtoffer of getuige, wat de wet zegt en hoe je intimiderend gedrag kan herkennen.

In de voertuigen waren banners te zien met de boodschap: “De MIVB zegt nee tegen seksisme, de MIVB zegt ja tegen respect.” Een QR-code verwijst naar de specifieke webpagina. Begin 2026 werd dezelfde QR-code toegevoegd aan de stickers in alle voertuigen, waarop de regels voor het openbaar vervoer worden samengevat. Daarnaast werd er ter gelegenheid van de Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen een brochure verspreid. Deze brochure is ook beschikbaar in de verkooppunten.

Tegelijk hebben de opleidingscentra van de MIVB, in samenwerking met de vzw CEMEA, opleidingsmodules ontwikkeld voor het personeel dat in contact staat met de reizigers, zodat die op de gepaste manier kunnen reageren, wanneer ze getuige zijn van een situatie of een reiziger hen hierover aanspreekt.

Maatschappelijke betrokkenheid

Regenboogbus

Tijdens de Brussels Pride hulde de MIVB een bus in de kleuren van de regenboog, ter ondersteuning van LGBTQIA+-personen.

De hele maand mei reed deze bus op lijn 71. Op deze manier wil de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij haar engagement tonen voor een opener en inclusievere maatschappij.

Digitale inclusie

Een reisweg opzoeken, een dienstregeling raadplegen of online een vervoerbewijs kopen… Deze handelingen, die voor velen vanzelfsprekend zijn, kunnen problematisch zijn voor mensen die minder vertrouwd zijn met digitale tools. Daarom werkt de MIVB samen met vzw’s zoals Bibliotheken Zonder Grenzen, Maks, SAFA en Espace Cultures et Développement, die zich inzetten voor digitale inclusie.

Via workshops in de stations konden deze doelgroepen kennismaken met de tools van de MIVB en praktische tips delen. Op deze workshops kregen deze groepen ook de kans om vragen te stellen en kregen ze enkele handige tips & tricks aangereikt om hun verplaatsingen te vergemakkelijken.

Operatie Beethoven

Sinds 2007 organiseert de MIVB elk jaar een auditie om artiesten te selecteren die optreden in de metro- en premetrostations. De jury bestaat uit verscheidene MIVB-medewerkers die zelf muzikant zijn.

De kwaliteit van de artiesten primeert op hun aantal. Ze moeten een voldoende gevarieerd repertoire brengen. Alle muziekgenres en alle soorten instrumenten zijn welkom. Zo kon men in 2025 onder meer genieten van optredens met oed en didgeridoo.

37 stations ontvangen een vijftigtal muzikanten. De plaatsen waar ze mogen optreden, zijn aangeduid met een solsleutel. In 2025 werd een nieuwe, duidelijkere en aantrekkelijkere visuele signalisatie ingevoerd, zodat reizigers de muziekzones makkelijker terugvinden.

Toegankelijke stations

57 stations uitgerust met liften

Stations Park, Simonis en Elisabeth werden uitgerust met 10 nieuwe liften waarmee men van het straatniveau toegang krijgt tot het perron. Eind 2025 beschikten 57 van de 69 metro- en premetrostations over toegankelijke perrons, dus meer dan 80 procent van de metro- en premetrostations.

De toegankelijkheid van de stations is essentieel om verplaatsingen voor veel reizigers mogelijk en makkelijker te maken: personen in een rolstoel, ouders met een kinderwagen, reizigers met een koffer, krukken … Brussel Mobiliteit, eigenaar van de stations, past ook geleidelijk de podotactiele markeringen in de stations aan, voor blinden en slechtzienden. In 2025 werden er bovendien pictogrammen op de vloer van de perrons aangebracht die aangeven waar rolstoelgebruikers het comfortabelst kunnen instappen in de metro.

Toegankelijke bovengrondse haltes

500 bus- en tramhaltes toegankelijk gemaakt

In 2025 werden 57 haltes, waarvan 38 bus- en 19 tramhaltes, aangepast om ze veiliger en toegankelijker te maken voor personen met beperkte mobiliteit. In totaal zijn sinds 2019 zo’n 500 van de ongeveer 2.200 bovengrondse haltes toegankelijk gemaakt. Dat brengt het aandeel toegankelijke haltes op 25 procent en het aandeel begaanbare haltes op 50 procent.

Door de perrons van bus- en tramhaltes te verhogen, verdwijnt de opstap en kunnen reizigers op hetzelfde niveau instappen. Aan tramhaltes worden rubberen stootranden langs het perron geplaatst om de kloof tussen voertuig en perron te verkleinen en het instappen te vergemakkelijken. In 2025 werden zulke randen aangebracht aan negen tramhaltes, waardoor het totaal op bijna 150 uitgeruste haltes komt, goed voor ongeveer 25 procent.

De MIVB werkt samen met Brussel Mobiliteit en de gemeenten om de toegankelijkheid van het net voor personen met beperkte mobiliteit te verbeteren. Herinrichtingsprojecten van de openbare ruimte bieden kansen om haltes meteen aan de toegankelijkheidsnormen aan te passen. Het strategisch Plan voor toegankelijkheid voorziet dat 500 van de 700 prioritaire haltes - gekozen op basis van hun strategische ligging (bij ziekenhuizen, scholen, winkelcentra, enz.) - toegankelijk worden gemaakt.

Ook toegankelijkheid bij geplande verstoringen vormt een uitdaging. Er zijn vijftien kits waarmee tijdelijke, toegankelijke haltes kunnen worden voorzien bij omleidingen op het netwerk. Daarmee werden al 19 tijdelijke, begaanbare haltes ingericht.

TaxiBus

Met de TaxiBus-dienst kunnen personen met een handicap zich van deur tot deur verplaatsen, met speciale MIVB-minibussen of met taxi’s aan een verlaagd tarief. TaxiBus beantwoordt een groeiende behoefte: het aantal ritten is gestegen van 40.000 in 2016 tot bijna 210.000 in 2025, meer dan een vervijfvoudiging.

TaxiBus wordt gefinancierd via een dotatie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. In de huidige budgettaire context konden de beschikbare middelen niet in hetzelfde tempo meegroeien als het aantal ritten. De MIVB zag zich dan ook genoodzaakt de organisatie van de dienst aan te passen om de dienstverlening binnen de beschikbare middelen te blijven garanderen.

In 2026 ligt de prioriteit, zoals voorzien in het Contract van Openbare Dienst tussen de MIVB en het Gewest, op het samen met Brussel Mobiliteit bestuderen van mogelijke aanpassingen aan TaxiBus. Doel is om tegemoet te komen aan de groeiende mobiliteitsvraag van de rechthebbenden, en tegelijk de kosten onder controle te houden.

Veiligheid

Verkeersveiligheid

Verkeersveiligheid is een grote uitdaging voor de MIVB en haar meer dan 1.250 bussen en trams, die elk jaar samen meer dan 45 miljoen kilometer afleggen. Ze maken integraal deel uit van het verkeer en moeten dus de weg delen met automobilisten, voetgangers, fietsers en stepgebruikers.

De MIVB maakte van een fietsenmarkt en van de autoloze zondag gebruik om het publiek plaats te laten nemen in de stuurpost van een bus. Zo konden ze zelf ervaren hoe (weinig) zichtbaar kwetsbare weggebruikers zijn en waar de risicovolle zones zich bevinden.

Trams, die op sporen rijden, hebben een lange remafstand nodig om tot stilstand te komen. Bovendien kunnen ze niet van hun traject afwijken. Daarom hebben deze voertuigen voorrang op andere weggebruikers. Een regel die de MIVB regelmatig onder de aandacht brengt, vooral in de herfst. Dan neemt het risico op ongevallen toe door minder licht en vallende bladeren die de sporen glad maken en daardoor de remafstand nog vergroten.

Beveiliging van het net

De veiligheidsdiensten van de MIVB tellen meer dan 300 medewerkers die elke dag instaan voor de veiligheid op het net. Het voorbije jaar voerden ze toezichtsopdrachten uit, controleerden ze vervoerbewijzen en zorgden ze voor de beveiliging van de infrastructuur. Voor de tweede keer heeft de dienst Security de Outstanding Security Performance Award (OSPA) Benelux gewonnen in de categorie ‘Outstanding Security Team’. Deze prijzen bekronen personen, bedrijven en innovaties binnen de veiligheidssector.

De teams van de MIVB werken nauw samen met de ordediensten. Zo worden er meerdere keren per jaar zogeheten FIPA-acties (‘Full Integrated Police Action’) georganiseerd, samen met verschillende politiezones. De MIVB werkt ook samen met de politie en de brandweer om agenten op te leiden voor interventies in haar ondergrondse installaties.

De MIVB en Brussel Mobiliteit hebben een overeenkomst ondertekend met Safe.Brussels, dat de preventie en veiligheid coördineert op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dankzij deze overeenkomst kunnen de autoriteiten bij een grote crisis in Brussel gebruikmaken van de schermen aan haltes, in stations en in voertuigen.

Indringing op de sporen

De MIVB maakte van de Halloweensfeer gebruik om met haar kenmerkende vleugje humor te herinneren aan het verbod om op de metrosporen te komen. Op de sporen lopen veroorzaakt niet alleen vertragingen, maar is vooral erg gevaarlijk. De gevolgen kunnen zelfs dodelijk zijn.

In 2025 waagde meer dan één persoon per dag zich op de metrosporen. Het aantal inbreuken blijft stabiel, met 414 vastgestelde feiten in 2025 tegenover 421 in 2024. Dat cijfer blijft wel relatief hoog, en leidt tot aanzienlijke gevolgen. Het metronet lag in totaal 4.298 minuten (ongeveer 72 uur) stil door indringingen op de sporen. Dat komt overeen met 5.802 niet gereden kilometers, ongeveer de afstand in vogelvlucht tussen Brussel en New York.

Het personeel van de MIVB is aanwezig in alle stations of via de contactzuilen om de reizigers te helpen als die een voorwerp op de sporen hebben laten vallen.

Volgend hoofdstuk