Economische uitdaging

Deelnemen aan de investeringen

Tijdens de periode 2019-2028 wordt 6,2 miljard geïnvesteerd in een betere mobiliteit voor Brussel. Die grootschalige investeringen worden voor een groot stuk gefinancierd met de jaarlijkse investeringsdotaties die het Brussels Hoofdstedelijk Gewest aan de MIVB toekent en met de federale steun in het kader van het Beliris-samenwerkingsakkoord. Als verantwoordelijk overheidsbedrijf wordt van de MIVB ook verwacht dat ze in de mate van het mogelijke zelf bijdraagt aan de financiering van deze investeringen, dankzij een besparingsprogramma dat berust op de beginselen van goed bestuur en procesoptimalisering.

Efficiëntie- en productiviteitswinst

6,2 miljard investeringen ten gunste van de mobiliteit in Brussel tussen 2019 en 2028

In 2020 lanceerde de MIVB een nieuw programma om de operationele efficiëntie van de onderneming te verbeteren en de kosten nog beter te beheersen, terwijl tegelijkertijd de kwaliteit van de klantenservice wordt gewaarborgd.

De effecten van dit programma zullen het enerzijds mogelijk maken de arbeidsomstandigheden van het personeel te verbeteren en anderzijds nieuwe investeringen in mobiliteit in Brussel te helpen financieren.

Milieu-uitdaging

Een almaar groenere onderneming

De MIVB biedt steeds efficiënter openbaar vervoer waardoor de verkeerscongestie en de ermee gepaard gaande vervuiling kan worden verminderd. Door de omschakeling naar vernieuwende en groenere technologieën is reizen met het openbaar vervoer nog milieuvriendelijker geworden.

De MIVB is een verantwoordelijke onderneming die ook de impact van haar activiteiten op de omgeving wil beperken. Haar inspanningen werden in 2020 beloond door de bevestiging van haar ISO 14001-certificering en de toekenning van de Breeam-certificering voor de nieuwe Marconi-stelplaats.

In 2020 zet de MIVB ook de geleidelijke installatie van zonnepanelen op de daken van haar gebouwen voort. Momenteel is dit het geval op de sites Jacques Brel en Schaarbeek. Dit draagt bij aan haar doelstellingen om het energieverbruik terug te dringen.

De omgeving van de site Jacques Brel krijgt ook een nieuwe look door de aanleg van een nieuwe groene ruimte.

Almaar schonere voertuigen

De MIVB blijft haar vloot vernieuwen en uitbreiden.

Op het net worden almaar meer elektrische en hybride bussen ingezet. Door deze omschakeling naar vernieuwende en groenere technologieën is reizen met het openbaar vervoer nog milieuvriendelijker. De MIVB draagt op die manier actief bij aan de lage-emissiezone die het Brusselse Gewest heeft ingesteld.

Trams en metro's rijden sowieso al op elektriciteit en vervuilen dus niet rechtstreeks. Bovendien is de MIVB klant bij een leverancier aan wie ze (op basis van herkomstgaranties) vraagt aan te tonen dat die net zo veel elektriciteit uit hernieuwbare bronnen produceert of aankoopt als de vervoersmaatschappij verbruikt.

ISO 14001-certificering bevestigd

In 2020 werd de ISO 14001-certificering van de MIVB voor al haar activiteiten voor drie jaar verlengd door een onafhankelijke certificeringsinstantie. Die internationale certificering is bedoeld om bedrijven aan te moedigen om, binnen het wettelijke kader en rekening houdend met de context en de stakeholders, de impact van hun activiteiten op het milieu te beperken en de doeltreffendheid van hun managementsysteem evenals de voortdurende verbetering van hun milieumaatregelen aan te tonen.

Tijdens bezoeken en gesprekken van de auditors werd geen enkele vorm van non-conformiteit vastgesteld. Onder de vele positieve punten: de inlassing van milieuclausules in de bestekken voor de aankoop van hybride en elektrische bussen, de verbetering van het beheersysteem van de veiligheids- en gezondheidsfiches, het netwerk van geëngageerde milieucorrespondenten en het inzetten van een sterke interne communicatiecampagne "Be STIB, Be Green", met herkenbare huisstijl en de verspreiding van tools, zoals ecokaarten en milieutoolboxmeetings voor het personeel van de werkplaatsen en garages.

Bovendien ontving de in 2018 geopende Marconi-remise officieel de definitieve BREEAM-certificering (Building Research Establishment’s Environmental Assesment Method), met de vermelding "very good". BREEAM is wereldwijd de belangrijkste milieubeoordelingsmethode voor gebouwen. De troeven van de Marconi-site zijn in het bijzonder energiebeheer, regenwateropvang en biodiversiteit via beplanting van inheemse planten.

Plaatsing van zonnepanelen

Bij de MIVB draait de energietransitie niet alleen om voertuigen. De openbaarvervoersmaatschappij wil het verbruik duurzamer maken en installeert daarom op de daken van haar gebouwen, die zich hier prima toe lenen, geleidelijk zonnepanelen. Dat gebeurt via de derdebetalersregeling en het SolarClick-programma. Dit programma van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voorziet in de installatie van 85.000 m2 zonnepanelen op de daken van openbare gebouwen in Brussel.

Na de sites Elsene en Marconi (100% MIVB-project) is het in 2020 de beurt aan de site Jacques Brel, waar 1.959 panelen worden geïnstalleerd. Deze zorgen ervoor dat ongeveer 14% van de elektriciteitsbehoeften van de gebouwen gedekt is. Wat de site van Schaarbeek betreft, maakt de installatie van 120 panelen het mogelijk om te voorzien in gemiddeld 9% van de elektriciteitsbehoefte van de stelplaats.

Voor al haar sites beschikt de MIVB over 5.451 zonnepanelen die een oppervlakte van 9.333 m2 bestrijken en jaarlijks tussen de 1.407 en 1.539 MWh produceren. De elektriciteit die zo wordt opgewekt door de MIVB-panelen vertegenwoordigt het gemiddelde jaarlijkse elektriciteitsverbruik van 402 tot 440 Brusselse huishoudens. Deze productie van hernieuwbare energie zorgt ervoor dat jaarlijks tussen 261 en 286 ton CO2-uitstoot wordt bespaard. Dit draagt bij aan de koolstofstrategie van de MIVB alsook aan haar doelstelling om broeikasgassen te verminderen.

Energieprestatie

100% groene energie

In het nieuwe contract van openbare dienst vernieuwt de MIVB haar doelstelling om haar energieverbruik met 8,5% te verminderen tijdens de periode 2019-2023, bij een gelijk activiteitsniveau. Het energieverbruik van de MIVB omvat alle energiedragers (gas, elektriciteit, diesel) die worden gebruikt voor al haar activiteiten (rollend materieel en infrastructuur).

Tussen 2018 en 2020 gingen de energieprestaties van de MIVB er met 7,4% op vooruit.

Nieuwe groene ruimte tussen Demets en Brel

In samenwerking met La Ferme "Nos Pilifs" legde de MIVB een nieuwe groene ruimte aan, verscholen tussen de sites Demets en Jacques Brel in Anderlecht, op een plek die tot nu toe te weinig werd gebruikt. Om de ruimte in termen van biodiversiteit te optimaliseren, werd voorafgaand aan het project overlegd met Natagora.

Deze ruimte zal door het planten van honingbloemen een waar paradijs voor wilde bijen worden. Het zal ook een toevluchtsoord worden voor vele andere soorten dankzij de insectenhotels die ze er kunnen gebruiken.

In deze ruimte zal binnenkort een bloemenweide verschijnen, samen met vaste planten bomen en struiken.

De aanleg van deze groene ruimte nabij de sites Demets en Jacques Brel illustreert de wens van de MIVB om haar infrastructuur in het stedelijke landschap te integreren.

Maatschappelijke betrokkenheid

Veiligheid staat centraal

Veiligheid staat in al zijn vormen centraal bij de MIVB.

De openbaarvervoersmaatschappij heeft de verantwoordelijkheid om klanten, medewerkers, haar infrastructuur of haar informatiesystemen niet bloot te stellen aan ongevallen of incidenten van welke aard ook (verkeersveiligheid, verwondingen, agressie, spam, gegevensbeveiliging...), zowel binnen de onderneming als op het net.

In 2020 kregen de taken van het veiligheidspersoneel door de pandemie tijdelijk een andere invulling gericht op het controleren van de naleving van de gezondheidsmaatregelen door de klanten.

Bij het globale systeem voor risicobeheer was ook sprake van een bijzondere wending met meer aandacht voor de strikte naleving van de hygiënenormen, met name door het aantal schoonmaakbeurten van voertuigen en infrastructuur te verhogen.

Veiligheid op het net betekent ook het vergroten van de bewustwording bij de gebruikers van het openbaar vervoer en de weggebruikers. De MIVB herinnerde hieraan via verschillende campagnes doorspekt met humor.

De gezondheidscrisis had gevolgen voor de acties die de MIVB al meerdere jaren met gespecialiseerde partners onderneemt om te reageren op de maatschappelijke problemen waarmee ze te maken krijgt, als onderdeel van haar opdracht als openbaar vervoerder. Die acties zijn gericht op verschillende doelgroepen (maatschappelijk kwetsbaren, schoolgaande jeugd, personen met beperkte mobiliteit...), vereisen aanpassing of moeten opnieuw worden uitgevonden.

De MIVB bevestigt opnieuw haar steun aan Plan International waarmee ze samenwerkt om de strijd aan te binden tegen seksuele intimidatie door mondmaskers te koop aan te bieden op haar online verkoopsite, mivbstore.

Beveiligen van het net

Om de beveiliging van de klanten, het personeel en de installaties van het openbaar vervoer in Brussel te garanderen, beschikt de MIVB over haar eigen veiligheidsdienst die meer 300 veiligheidsmedewerkers telt. Zij voeren interventie- en controleopdrachten op het net uit. Daarnaast voeren 250 multimodale medewerkers opdrachten uit op het gebied van reizigersinformatie, infrastructuurcontrole en preventie. Bedoeling is de menselijke aanwezigheid op het net te versterken en het klantenparcours aangenamer te maken. De beveiliging van het net verloopt ook via een uitgebreid net van bewakingscamera's, waarvan 6.000 aan boord van de voertuigen en 3.450 in de stations.

In totaal werden in 2020 25.374 opdrachten (bewaking, beveiliging, ticketcontrole, enz.) uitgevoerd door de veiligheidsdienst van de MIVB. Dat zijn gemiddeld ongeveer 70 opdrachten per dag.

Door de COVID-19-pandemie kregen de taken van het veiligheidspersoneel tijdelijk een andere invulling gericht op het controleren van de naleving van de gezondheidsmaatregelen (social distancing, dragen van mondmasker), in samenwerking met de politiediensten.

Globaal systeem voor risicobeheer

De MIVB rolde een globaal risicobeheersysteem uit in alle afdelingen van de onderneming. In dat verband schenkt ze bijzondere aandacht aan de risico's die verband houden met de exploitatie van haar net (bus, tram en metro) om die risico's zoveel mogelijk te beperken en de continuïteit en de beschikbaarheid van haar vervoersoplossingen te garanderen.

In 2020 betekent risicobeheersing, in het licht van de pandemie, ook strikte naleving van de hygiënenormen, met name door het aantal schoonmaakbeurten van voertuigen en infrastructuur te verhogen.

Maar de gezondheidscrisis weerhield er de MIVB niet van verdere risicobeheersingsacties te ondernemen. Zo organiseerde de onderneming in augustus een rampoefening in de buurt van metrostation Stokkel, in samenwerking met Brussel Mobiliteit, de gemeente Sint-Pieters-Woluwe en de politiezone Montgomery. Dankzij een simulatie van een ongeluk tussen een bus, een tram en andere voertuigen konden de procedures en de coördinatie tussen de betrokken actoren worden getest, met het oog op verdere verbetering.

In september werden ook twee bussen van de MIVB uitgerust met antibotsingsystemen. Deze test, die werd uitgevoerd in samenwerking met het instituut voor de Verkeersveiligheid VIAS, was bedoeld om de twee systemen te evalueren op basis van de feedback van de testchauffeurs.

Veiligheid belangt ons allemaal aan

Veiligheid op het net betekent ook het vergroten van de bewustwording bij de gebruikers van het openbaar vervoer en de weggebruikers. De MIVB gaat dus door met haar "safety"-campagnes om de nadruk te leggen op het juiste gedrag op en rond het openbaarvervoersnet. Deze campagnes lopen via affiches, radiospots en video's, via de klassieke kanalen maar ook via sociale media.

In 2020 hanteert de MIVB een humoristische toon om reizigers te herinneren aan het belang van het opvolgen van het geluidssignaal bij het sluiten van de deuren. Hoofdrol in de campagne spelen twee sumoworstelaars of twee rugbyspelers, samen met de slogan “Daar kom je beter niet tussen”. Deze is te zien op de deuren van de voertuigen. Tegelijk zet de MIVB haar sensibiliseringscampagnes voor haar bestuurders, reizigers en andere weggebruikers voort, zodat ze dubbel zo voorzichtig en aandachtig zouden zijn bij het naderen van een tram. De campagne in 2020 vestigt de aandacht op de remafstand van een tram, geïllustreerd door een kudde olifanten.

Voorlichting op scholen

In samenwerking met de vzw GoodPlanet voert de MIVB sinds 2018 een pedagogische en ludieke campagne, MobXadventure genaamd, bedoeld voor leerlingen in het vijfde en zesde leerjaar van alle onderwijsnetten in het Brussels Gewest. Voor de editie 2019-2020 gingen 70 klassen - goed voor ongeveer 1.750 – het avontuur aan. Helaas moest de campagne door de pandemie in maart worden ingekort. Verschillende klassen konden hierdoor hun traject niet beëindigen. Toch konden 129 van de oorspronkelijk 210 geplande animaties plaatsvinden.

De animaties "Tram safety", bedoeld voor het vergroten van de bewustwording onder leerlingen van het lager en middelbaar onderwijs, konden worden getoond aan 14 klassen - goed voor 350 leerlingen - in januari en september 2020. Deze animaties willen leerlingen erop wijzen dat een tram altijd voorrang heeft en geven verder ook mee hoe je je voorzichtig moet gedragen wanneer de tram aan komt rijden.

De "Magic School Bus" doet zijn intrede

In 2020 blijft de MIVB de verschillende partners waarmee ze samenwerkt ondersteunen bij het opzetten van acties ter bevordering van sociale cohesie onder jongeren. Dit was het geval voor het station Aumale met de vzw Safa, of voor Zwarte Vijvers en Ossegem met de vzw Centrum West. Dit stelde ze in staat om contact te houden met jongeren tijdens de lockdownperiodes, ze te ondersteunen bij problemen op school en sociale banden op afstand heruit te vinden.

Maar deze specifieke periode leidde ook tot nieuwe initiatieven op het gebied van sociale inclusie. In de zomer wordt de "Living together"-bus van de MIVB omgetoverd tot de "Magic School Bus" op initiatief van vzw La J, in samenwerking met vzw Geomoun. Gedurende zes weken is deze bus te vinden in verschillende gemeenten van het Brussels gewest om jongeren te helpen die door de lockdown problemen hebben op school. Het project eindigde met een volksfeest, met inachtneming van de gezondheidsregels, waarin jongeren hun werk konden presenteren aan premier Sophie Wilmès. In totaal konden 60 kinderen, tussen 10 en 14 jaar oud, aan dit herstelproject deelnemen.

Positieve herovering van de ruimte

Al vele jaren zet de MIVB, in samenwerking met lokale partners, projecten op voor positieve herovering van de ruimte om overlast en vandalisme in en rond de stations te bestrijden. Naast de vzw's Safa en Centrum West heeft ze als partner de vzw Objectif die gehuisvest is in het station Bockstael. In deze door de MIVB ter beschikking gestelde ruimte coördineert de vereniging diverse activiteiten georganiseerd door een reeks lokale actoren (hulp bij het zoeken naar werk, lach- en zelfverdedigingsworkshops, creatieve workshops voor kinderen, hulp bij het verkrijgen van de Belgische nationaliteit ...). Na vele maanden te hebben stilgelegen door de gezondheidscrisis werden de activiteiten in november 2020 geleidelijk hervat, met inachtneming van de geldende gezondheidsnormen.

In september vond in het station IJzer een nieuwe expo plaats van Kanal-Centre Pompidou. Deze expo benadrukt het creatieve denken van de Zwitserse kunstenaar, John M. Armleder, in verband met de lancering van de werkzaamheden om de Citroën-garage om te vormen tot een Brussels museum gewijd aan moderne, hedendaagse kunst en architectuur.

De MIVB steunt kwetsbare gebruikers

Thermos 2020 =

• 258 vrijwilligers van de MIVB
• 21 avonden
• 13.064 maaltijden verdeeld onder daklozen (waarvan 2.324 verdeeld door MIVB-vrijwilligers)

Om het hoofd te bieden aan de impact van de door de regering genomen gezondheidsmaatregelen op mensen die op straat wonen en in extreme armoede leven, versterkte de MIVB haar langdurige samenwerking met actoren uit de sociale sector (Dune, Transit, Infirmiers de rue, New Samusocial, het Rode Kruis, Diogenes, het project Vrijwillige terugkeer en onzekere levensomstandigheden van de gemeente Anderlecht, Dokters van de wereld), zodat ze met hen op het net in contact kunnen komen en ze naar de juiste opvang- en zorgfaciliteiten kunnen leiden.

De MIVB bevestigde ook haar steun aan het Medibus-project, gedragen door de vzw Dokters van de Wereld en Dune. Dit mobiele project verleent eerstelijnszorg en gaat naar mensen toe in kwetsbare situaties om ze medische zorg en psychosociale follow-up te bieden. Bovendien is de Medibus voor drugsverslaafden permanent toegankelijk, met het oog op het verminderen van de risico's die verbonden zijn met drugsgebruik (spuitenruil).

De verdeling van maaltijden in het station Kruidtuin door de vzw Operatie Thermos is abrupt gestopt toen op 13 maart 2020 de eerste lockdown werd aangekondigd. Tien van de 31 ingeplande avonden voor de MIVB-vrijwilligers zijn dan ook niet kunnen doorgaan. Er werd voor het nieuwe seizoen een nieuw "Take away"-scenario uitgetekend om zo iedere avond tussen 1 november en 30 april kansarme personen een warme maaltijd te kunnen aanbieden.

Mondmaskers ten voordele van Plan International

De MIVB en Plan International België hebben beslist hun krachten te bundelen om de strijd aan te binden met seksuele intimidatie in het Brusselse openbaar vervoer. Deze samenwerking resulteerde in de lancering van een campagne in samenwerking met jonge activisten van de ngo.

In 2020 gaat Plan International in zee met twee Belgische tekenaars, Eva Mouton en Philippe Geluck, om exclusieve mondmaskers te creëren ten voordele van projecten tegen de verspreiding van COVID-19 in Afrika, Azië en Zuid-Amerika. De MIVB beslist om de actie van haar partner te ondersteunen door deze mondmaskers te koop aan te bieden in de mivbstore, de online webshop van de MIVB.

De samenwerking tussen de MIVB en de ngo Plan International België gaat in 2021 door en zal uitmonden in nieuwe initiatieven om de strijd aan te gaan tegen seksuele intimidatie in het openbaar vervoer.

Transparantie en gegevensbeveiliging

De MIVB zorgt voor de bescherming van persoonsgegevens binnen haar verschillende afdelingen, in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Er zijn principes voor privacybeheer gedefinieerd om consistentie te garanderen binnen de hele onderneming. Alle projecten die een aanzienlijke impact hebben op persoonsgegevens, zoals de mobiele applicatie, worden onderworpen aan een impactanalyse om de juiste beschermende maatregelen vast te stellen.

In 2020 werd het team voor gegevensbescherming versterkt om betere ondersteuning te garanderen voor werknemers, die worden uitgenodigd om een e-learning over gegevensbescherming te volgen.

De MIVB stelde op haar website ook een privacyverklaring ter beschikking waarin op een gedetailleerde en transparante manier de verschillende soorten gegevensverwerking van de MIVB worden beschreven. Het doel van deze verklaring is klanten, sollicitanten tijdens het wervingsproces of enige andere persoon te informeren over het gebruik van hun gegevens om ze in staat te stellen hun rechten uit te oefenen.

Op het gebied van rechten van de betrokkenen ontving de MIVB in 2020 164 verzoeken (uitoefening van rechten, klachten, vragen van derden). 78,90% van deze verzoeken had betrekking op het recht op toegang tot de gegevens. Het gaat om een stijging van 50,4% ten opzichte van 2019. 96,75% van de verzoeken met betrekking tot de uitoefening van een recht werd binnen de wettelijke termijn afgehandeld.

Toegankelijkheid

De toegankelijkheid van het net

39 AccessiBus lijnen

Het net voor iedereen toegankelijk maken is een van de grote doelstellingen van de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij. Daartoe werkt de MIVB nauw samen met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en is er geregeld overleg met het verenigingsleven.

Op de website van de MIVB vinden personen met een beperkte mobiliteit heel wat pagina's met nuttige informatie over de toegankelijkheid van de stations, de meest toegankelijke buslijnen (AccessiBus-principe), bijstand in het station, de TaxiBus-dienst, specifieke vervoerbewijzen en de beschikbaarheid van liften in (pre)metrostations. De beschikbaarheid van liften wordt op een dynamische realtime manier aangegeven op de website en de mobiele app van MIVB.

In 2020 krijgt de rubriek "Toegankelijkheid" van de website er een nieuw document bij. De MIVB publiceert online haar "Gids voor reizigers met een handicap". Deze gids is in drie talen uitgegeven en is ook in gedrukte versie beschikbaar in de KIOSK en BOOTIKs.

AccessiBus en AccessiTram

In 2020 sluiten 11 bijkomende buslijnen aan op de bestaande AccessiBuslijnen. Dit brengt het totaal op 39 lijnen die uitgerust zijn met informatie over de toegankelijkheid van de haltes: de chauffeurs zijn opgeleid om mensen in een rolstoel op te vangen, de infrastructuur werd gecontroleerd over het volledige traject, de signalisatie van alle haltes werd aangepast en er werd bijzondere aandacht besteed aan de toegangshellingen tot de voertuigen.

Op 3 december, internationale dag van personen met een handicap, lanceert de MIVB een proefproject op tramlijn 7, en worden er draagbare hellingen geïnstalleerd in de T4000-trams. Hiermee wil AccessiTram een aanzet geven om het niveau van toegankelijkheid van de lijn op een concrete en significante manier te verbeteren. Er is een proefperiode gepland om het gebruik van deze lichte en makkelijk te hanteren draagbare hellingen in de praktijk te evalueren. Als de test succesvol is, zullen ook alle T3000- en T4000-trams ermee worden uitgerust.

Volgend hoofdstuk