Human resources

Het MIVB-personeel in de frontlinie

Ook dit jaar bevond het MIVB-personeel zich in de frontlinie om het openbaar vervoer in de hoofdstad te verzekeren. Om haar medewerkers te bedanken voor hun trouw, lanceerde de MIVB in het begin van 2021 een grote campagne. Dat was dé gelegenheid om de aandacht te vestigen op de mensen die zich elke dag inzetten om reizigers een kwaliteitsvolle dienst te verlenen, ongeacht de omstandigheden.

In 2021 rondde de MIVB de symbolische kaap van 10.000 werknemers. Maar daar houdt het niet op. Met het oog op de vele uitdagingen die in het verschiet liggen, moet de onderneming niet alleen nieuwe medewerkers blijven aanwerven om de personeelsleden die met pensioen gaan te vervangen, maar ook het mobiliteitsaanbod in Brussel blijven ontwikkelen.

Almaar meer medewerkers ten dienste van de reizigers

In 2021 rondde de MIVB de kaap van 10.000 medewerkers. Op 31 december 2021 telde de onderneming 10.221 werknemers (10.013 voltijdsequivalenten). De groei van het personeelsbestand bedraagt +3,8% ten opzichte van 2020.

Het voorbije jaar wierf de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij 858 nieuwe medewerkers aan. De meeste van deze nieuwe personeelsleden zijn bestuurders, maar er zijn ook veel ingenieurs en technische profielen bij.

Deze aanwervingen zijn bedoeld om medewerkers die met pensioen gaan te vervangen. Ze geven de MIVB bovendien de mogelijkheid om het openbaarvervoersaanbod in Brussel verder uit te breiden en te verbeteren en grootschalige projecten rond de uitbouw van het net te voltooien.

De MIVB blijft een van de grootste werkgevers in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, maar ook en vooral een kwaliteitsvolle werkgever, zoals blijkt uit haar nieuwe Top Employer-certificaat.

De MIVB werft almaar meer vrouwen aan

11,17% vrouwen

De MIVB wil haar diversiteit vergroten door zoveel mogelijk vrouwen te blijven aanwerven, met name onder haar personeel op het terrein. Eind 2021 bedroeg het percentage medewerksters 11,17%, tegenover 9,8% vijf jaar eerder.

In 2021 is voor het eerst in de geschiedenis van de MIVB een vrouw benoemd tot Deputy CEO. Tamara De Bruecker ging in 2018 bij de MIVB aan de slag als Senior Vice President van de afdeling 'Sales, Marketing & Network'. Zij is de nummer 2 van de MIVB en neemt nu, samen met CEO Brieuc de Meeûs, de algemene directie van de onderneming waar.

Top Employer 2021

In 2021 sleepte de MIVB voor het zevende jaar op rij het 'Top Employer'-label in de wacht. Deze certificering onderscheidt bedrijven die via een innoverend HR-beleid zorgen voor een zo goed mogelijke werkomgeving voor hun werknemers.

Om dit label te verkrijgen, werd de MIVB onderworpen aan een streng onafhankelijk onderzoek. Hierbij werden niet enkel de HR-processen en ‑strategieën onder de loep genomen, maar ook bijvoorbeeld de interne communicatie, de waarden en de manier waarop ze doorheen de onderneming worden overgebracht en beleefd. De toegepaste mechanismen om de uitwisselingen tussen medewerkers te bevorderen, maken ook deel uit van de onderzochte criteria.

760 vacatures in 2022

De MIVB blijft in 2022 verder aanwerven. Er moeten in totaal 760 vacatures worden ingevuld en dit zijn nog maar de eerste ramingen van de aanwervingen op basis van de nieuwe openstaande functies en de geplande uitdiensttredingen in 2022. De nieuwe medewerkers zijn nodig zowel voor de bouw van Metro 3, de uitbreiding van de Erasmusremise of de aanleg van tramlijn 10 in Neder-Over-Heembeek, als door de verhoging van de frequenties, de indienststelling van nieuwe voertuigen en de digitalisering. De extra medewerkers zijn nodig om de toekomstige uitdagingen te kunnen aangaan en bij te dragen aan de mobiliteit van morgen via nieuwe en ambitieuze projecten.

Van de 760 vacatures gaat het in de overgrote meerderheid om bestuurders: 480 buschauffeurs, 33 trambestuurders en 46 metrobestuurders. Daarbij komen 26 jobs die rechtstreeks verband houden met het besturen van voertuigen (dispatchers, planners, enz.), in totaal dus 585 openstaande vacatures. Daarnaast is de MIVB ook op zoek naar meer dan 100 technische profielen, met name ingenieurs en technische bachelors, onder meer in de domeinen van bouw, elektromechanica, IT & telecommunicatie. Er zijn een zestigtal vacatures binnen de veiligheidsdienst, de dienst signalisatie, en diverse openstaande ondersteunende functies, met name bij de afdelingen Human Resources en Finances.

In 2022 werft de MIVB ook 13 nieuwe Young Starters aan. Dankzij het gelijknamige programma dat in 2016 werd gelanceerd, krijgen jonge ingenieurs de kans om 3 opdrachten van 8 maanden uit te voeren binnen de MIVB alvorens te kiezen voor een specifieke afdeling of een specifiek domein. Een unieke gelegenheid om de onderneming, haar verschillende facetten, maar ook verschillende beroepen te ontdekken alvorens op langere termijn aan de slag te gaan.

Een eerste job bij de MIVB

Multimodaal medewerker: een springplank naar werk

De MIVB werkt samen met Actiris. Door werkzoekenden aan te werven als multimodale medewerkers, biedt de MIVB jaarlijks aan ongeveer 100 jongeren de kans om de arbeidswereld te ontdekken via een eerste beroepservaring. Hun rol bestaat erin om klanten te begeleiden en te helpen tijdens hun traject op het MIVB-net. Naast het sociale karakter van de aanpak biedt deze taak een toegevoegde waarde voor de reizigers. Aan het einde van hun opdracht worden de jongeren uitgenodigd voor een oriënteringsgesprek, dat hen de kans biedt om binnen de MIVB te solliciteren naar een job en een contract van onbepaalde duur in de wacht te slepen.

Het Young Starter-programma voor het aanwerven van technische profielen

De MIVB werft 13 Young Starters aan

Dit programma werd in 2016 gelanceerd en biedt jonge ingenieurs of technische bachelors de mogelijkheid om 3 stages van 8 maanden bij de MIVB uit te voeren: een unieke kans om kennis te maken met de onderneming en de verschillende beroepen, maar ook om de arbeidswereld te verkennen alvorens over te stappen naar een specifieke functie. Dankzij deze originele formule kan de MIVB zeer gegeerde technische profielen aantrekken voor de uitvoering van haar talrijke ontwikkelingsprojecten die in de loop van de komende jaren zijn gepland.

In 2022 werft de MIVB 13 nieuwe Young Starters aan, die de kans krijgen om mee te werken aan grootschalige mobiliteitsprojecten in Brussel, waaronder Metrolijn 3, de nieuwe stelplaats in Erasmus, tram 10 in Neder-Over-Heembeek en de aankoop van nieuwe voertuigen.

Opleiding

Talent ontwikkelen in alle omstandigheden

550.041 opleidingsuren

Soft skills of hard skills, op afstand of ter plaatse, bestuurder, technicus of manager, de MIVB biedt haar medewerkers een brede waaier opleidingen aan. In 2021 werden 550.041 opleidingsuren gegeven. Dit is een indrukwekkend cijfer, dat getuigt van de veerkracht en de creativiteit van het departement in de context van de gezondheidscrisis.

Het is belangrijk om te benadrukken dat zeer snel een reeks opleidingen van hoge kwaliteit op afstand werd aangeboden, ook al werkt het merendeel van het MIVB-personeel op het terrein. Daarom vonden intern ook geavanceerde opleidingen ter plaatse plaats binnen zeer specifieke domeinen: besturen, onderhoud, elektriciteit en veiligheid.

Alleen al het leren besturen van voertuigen is goed voor het merendeel van de opleidingsuren, die intern worden gegeven door twee centra: CEFOR (dat bus- en trambestuurders opleidt) en het Metro Training Center (MTC, dat metrobestuurders opleidt). Ondanks de gezondheidscrisis deden de opleiders hun uiterste best om de opleidingen te handhaven en aan te passen aan de nieuwe normen die door de gezondheidscrisis zijn opgelegd. De MIVB Academy is verantwoordelijk voor de organisatie van andere opleidingen: omgaan met heftoestellen, software, talen, relationele vaardigheden, projectbeheer, enz.

In de Brusselse context vormen talen een belangrijk onderdeel van het opleidingsprogramma, reden waarom de MIVB haar TaalPLANgue lanceerde. Zoals de naam al doet vermoeden, gaat het om een uitgebreid taalopleidingsplan, om tools aan te reiken voor het leren van de tweede landstaal in het hele bedrijf. In 2021 konden er in dat verband 940 mensen worden opgeleid. Alle medewerkers hebben ook toegang tot een onlineplatform voor taalonderwijs op maat.

600 personeelsleden volgden in 2021 een bestuurdersopleiding

• Bus: 400
• Tram: 140
• Metro: 60

De opleidingscentra leverden opmerkelijk werk om de gestelde doelen te bereiken en organiseerden enkele honderdduizenden opleidingsuren, ondanks de gezondheidsmaatregelen. Het is belangrijk om te weten dat het leren rijden met een bus, tram of metro intern van A tot Z wordt georganiseerd, van de theorie tot de praktijk, via de simulator, de pechverhelpingen en het klantencontact. In totaal hebben het Metro Training Center (MTC) en het opleidingscentrum (Cefor) in 2021 ongeveer 400 buschauffeurs, 140 trambestuurders en 60 metrobestuurders kunnen opleiden. Het MTC leidt ook de personeelsleden van het departement 'Field Support' op, die verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van het net, de monitoring van de infrastructuur en de ondersteuning van de klanten op het terrein.

In 2021 ontwikkelden de opleidingscentra nieuwe opleidingen voor bestuurders, waarin de specifieke kenmerken van de nieuwe trams van het type TNG en de metrostellen van het type M7 zijn geïntegreerd. Zij pasten ook de basisopleidingen voor de bus aan om ze dynamischer te maken, voerden nieuwe digitale “tools” in en legden de laatste hand aan het programma voor de harmonisering van de vaardigheden van de 'Security'-teams.

De opleidingscentra zijn van essentieel belang om de honderden werknemers die elk jaar worden aangeworven op te leiden, maar ook om bijscholingen aan het MIVB-personeel aan te bieden. Ook dit jaar deden zij weer meer dan hun best om aan de klanten een kwaliteitsvolle dienst te verlenen.

Opleiden en aanwerven: een succesformule

De MIVB is voortdurend op zoek naar nieuwe technische profielen. Daartoe werkt zij samen met het Kardinaal Mercierinstituut voor het organiseren van bedrijfsopleidingen. Van de 12 studenten die de opleiding volgden, behaalden er 9 hun diploma en sleepten er 4 van hen een contract bij de MIVB in de wacht. In september 2021 selecteerde de MIVB 12 nieuwe kandidaten die in 2022 afstuderen.

In 2021 leidde de MIVB ook 179 technici van het busdepartement op over de grondbeginselen van de elektrische aandrijving, om hun vaardigheden te vergroten in het kader van de omvorming tot een elektrische vloot.

Een op maat gemaakte e-learning

Door de gezondheidscrisis moest de MIVB Academy zich heruitvinden. Voor sommige opleidingen werd van contactonderwijs overgeschakeld op afstandsonderwijs en moesten de werknemers nieuwe vaardigheden worden bijgebracht. Het succes van de opleidingen op afstand en de groeiende vraag van de verschillende departementen van de MIVB zetten de MIVB Academy ertoe aan om een toepassing voor het creëren van digitale inhoud aan te schaffen.

De verschillende departementen van de MIVB hebben nu toegang tot e-learnings op maat waarin ze steun en advies van de Learning Partners van de MIVB Academy krijgen.

Een nieuw leiderschapsmodel

In 2020 definieerde de MIVB een nieuw leiderschapsmodel voor de hele onderneming. In 2021 werden leiderschapsopleidingen op basis van dit nieuwe model, DRIVIN'MIVB genaamd, gegeven aan managers van talrijke departementen van de onderneming. Het model DRIVIN'MIVB is nu geïmplementeerd in de meeste managementniveaus van de MIVB en in 2021 zijn 1.045 omkaderingsmedewerkers opgeleid.

De leiderschapsopleidingen resulteerden ook in 515 activiteiten, waaronder kick-offs, opleidingen, ontmoetingen of coachings in de departementen 'Operations Movement and Technical', 'Sales, Marketing & Network', 'Rolling Stock' en 'Infrastructure'.

Specifiek voor omkaderingsmedewerkers ontwikkelde de MIVB vijf structurele trajecten. Dat is een eerste experiment dat tot andere doelgroepen wordt uitgebreid.

In 2022 gaat de leiderschapsontwikkeling verder door.

Een nieuw opleidingscentrum

In november 2021 verhuisde de MIVB Academy naar haar nieuwe onderkomen. De ruimtes zijn moderner, gebruiksvriendelijker en comfortabeler en bieden de MIVB'ers een echte leerervaring. Nieuw zijn onder meer de twee computerlokalen, een brainstormruimte, een cocoonruimte en intelligente interactieve borden.

Diversiteit

Diversiteit: centraal binnen MIVB-waarden

“Stereotypen houden ons allemaal tegen, [...] en dus zou ik eigenlijk iedereen willen vragen #ChooseToChallenge”

Diversiteit staat centraal binnen de MIVB-waarden. Ze is het gevolg van een goed verankerde bedrijfscultuur, die de onderneming koste wat kost in stand wil houden, want ze is haar rijkdom, de sleutel tot succes, harmonie en welzijn op het werk.

Het eerste strategisch diversiteitsplan is eind 2021 voltooid. Er zijn concrete acties in vastgelegd ter begeleiding en ondersteuning van de diversiteit in al haar vormen (op het vlak van cultuur, taal, geslacht, leeftijd, uiterlijk, seksuele geaardheid, ...). In lijn met deze strategie wordt momenteel voor de komende twee jaar een nieuw actieplan goedgekeurd.

De MIVB is er trots op om als een van de eerste Belgische ondernemingen een open dialoog over seksisme op gang te hebben gebracht via een grote bewustmakingscampagne voor haar personeel. De werkplaats ontsnapt immers niet aan de stereotypen die diep in onze samenleving zijn verankerd. Bewustmaking is een eerste stap om deze vooroordelen te identificeren, te erkennen en te bestrijden en iedereen in staat te stellen zich in zijn beroeps- en privéleven gerespecteerd te voelen.

De MIVB is ook begonnen met een herziening van haar neutraliteitsbeleid om op termijn het dragen van bepaalde overtuigingstekens in het bedrijf toe te staan. Daarbij moet ervoor worden gezorgd dat de dienstverlening aan de klanten neutraal blijft en de vrijheid van meningsuiting van iedereen op de werkplaats wordt gewaarborgd. Om de verschillende aspecten van deze opdracht tot een goed einde te brengen en het draagvlak voor de verandering binnen de onderneming te bevorderen, kan de MIVB steunen op een externe expertise. In juli 2021 is een aanbesteding uitgeschreven voor een raamovereenkomst voor diensten.

Verschillen: een meerwaarde voor het bedrijf

In 2021 zette de MIVB haar samenwerking met de vzw DiversiCom voort, die als opdracht heeft om de diversiteit op de werkvloer en de tewerkstelling van personen met een handicap te bevorderen. Dit partnerschap resulteerde in verscheidene stageaanbiedingen. In dat verband werd een slechtziende, opgeleid in computercodering, aangeworven binnen het team dat verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de digitale “tools” van de MIVB. Deze samenwerking maakte het mogelijk beter rekening te houden met de specifieke behoeften van personen met een handicap. De MIVB nam ook deel aan 'speeddatesessies', om de match tussen de profielen van kandidaten met een handicap en de openstaande functies bij de MIVB te beoordelen.

Op 1 januari 2021 kreeg de eerste werknemer die in het kader van een omscholingsovereenkomst werd aangeworven, een vast contract bij de MIVB. Sindsdien bekleedt hij de functie van inspecteur netsignalisatie. De dienst PHARE (Personne handicapée Autonomie recherchée) van de COCOF en de vzw DiversiCom, die bedrijven helpen bij de tewerkstelling van personen met een handicap, blijven toezien op zijn goede integratie bij de MIVB. Steunend op dit positieve proefproject is de MIVB van plan om deze verrijkende ervaring in de onderneming te herhalen.

Welzijn van de medewerkers

Preventie en ondersteuning

De gezondheidscrisis hield tot in 2021 aan en was voor veel werknemers een bron van stress: er moesten nieuwe beschermingsmaatregelen worden genomen, nieuwe regels die door de klanten moesten worden nageleefd, nieuwe werkmethoden.

De MIVB wil haar personeelsleden ondersteunen in hun dagelijkse werk en inspelen op hun bekommernissen. Daarom waren de sociale adviseurs zowel op het terrein als op afstand aanwezig.

Naast de ingevoerde maatregelen voor haar personeel op het terrein paste de MIVB zich zeer snel aan de toegenomen behoefte aan telewerken aan, door haar procedures bij te werken, aangepaste software te ontwikkelen en een nieuw regelgevingskader vast te stellen. Op het terrein werden de maatregelen die in 2020 waren genomen om de veiligheid van het personeel en de reizigers te garanderen, verder toegepast, met een intensieve reiniging van de voertuigen en het uitdelen van maskers en ontsmettingsgel.

Sociale adviseurs aanwezig op alle fronten

De rol van de sociale adviseurs bestaat erin om het personeel te ondersteunen, of het nu gaat om professionele of persoonlijke problemen. Zij zijn ook aanwezig om conflicten te beheersen. Zij zijn specifiek opgeleid in bemiddelingstechnieken en staan de teams en het management bij in complexe situaties.

Op het terrein kreeg het personeel nieuwe taken en verantwoordelijkheden in verband met de gezondheidsmaatregelen toevertrouwd. De medewerkers van de MIVB zien er elke dag op toe dat deze regels, naar eer en geweten en met het nodige professionalisme, worden nageleefd. Om hen bij deze veranderingen te ondersteunen, bleven de sociale adviseurs op het terrein beschikbaar, om zo dicht mogelijk bij de medewerkers van de vervoermodi, Field Support, de verkooppunten en alle andere afdelingen met medewerkers op het terrein te staan.

Het administratief personeel moest wennen aan het telewerken, wat toch min of meer gemakkelijk ging, afhankelijk van de persoonlijkheden en de persoonlijke situaties. De sociale adviseurs waren ook aanwezig om de medewerkers te ondersteunen die moeilijkheden ondervonden bij de aanpassing, en met name bij het zoeken naar een evenwicht tussen hun privé- en beroepsleven. Er werd een workshop over stress en de specifieke behoeften van thuiswerkende mensen in lockdown ontwikkeld. Een van de doelstellingen was om de tekenen van stress als gevolg van isolement te helpen herkennen en manieren voor te stellen om daarmee om te gaan.

Een nieuw telewerkbeleid

Telewerk was nu eens aanbevolen, dan weer verplicht en was een van de belangrijkste maatregelen van de regering om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan. Zoals vele ondernemingen stelde de MIVB alles in het werk om telewerk mogelijk te maken voor alle functies die het toelaten, in de beste omstandigheden en door aangepaste hulpmiddelen aan te bieden. Tegelijk werkte zij een structureel telewerkbeleid uit, om het experiment te laten voortduren wanneer de gezondheidssituatie het toelaat.

Een nieuw bezoldigingsbeleid

In 2021 voerde de MIVB een nieuw bezoldigingsbeleid in dat transparanter is en de interne mobiliteit bevordert. Het nieuwe systeem heeft betrekking op de 6.500 medewerkers van de onderneming, van wie de functieclassificatie werd vereenvoudigd en geharmoniseerd.

Het was voor de HR-teams een project van lange adem, die er acht jaar aan hebben gewerkt in nauw overleg met de sociale partners. De nieuwe functieclassificatie van de arbeiders zorgt bovendien voor een aanzienlijke vereenvoudiging van de beheerssystemen en bevordert de digitalisering van de processen, maar versterkt ook de nabijheid van de leidinggevenden en stimuleert het gebruik van talen.

Volgend hoofdstuk