De financiële middelen

Voor het tweede jaar op rij had de gezondheidscrisis een impact op de ondernemingen, en bleef ook de MIVB niet gespaard. In 2021 bedroeg het verlies 105,6 miljoen euro, tegenover 102 miljoen euro in 2020. De inkomsten zijn licht gestegen dankzij het geleidelijke herstel van de reizigersaantallen, maar dat geldt ook voor de uitgaven. De MIVB werd met name nog altijd geconfronteerd met aanzienlijke meerkosten door de aankoop van beschermingsmateriaal en de intensieve schoonmaak van haar voertuigen en infrastructuur, om de veiligheid van haar klanten en personeel te waarborgen.

Tegelijkertijd zette de MIVB haar investeringsprogramma voort. De klanten zagen daar in 2021 al heel wat concrete voorbeelden van op het net: nieuwe metrostellen, nieuwe bussen voor de uitvoering van het busplan, de verlenging van lijn 9, enz. Over een periode van 10 jaar wordt een budget van 6,2 miljard euro uitgetrokken om het net van morgen uit te bouwen.

Inkomsten

De inkomsten uit de verkoop van vervoerbewijzen herstelden licht in 2021. Ten opzichte van 2020 stegen ze met 2%, tot 218 miljoen euro.

Deze stijging is vooral toe te schrijven aan de verkoop van vervoerbewijzen per prestatie en aankopen met contactloze betaling, een nieuwe manier van betalen die erg in trek is bij de reizigers.

Uitgaven

In 2021 bedroegen de uitgaven van de MIVB 765 miljoen euro. Ook dit jaar werd de onderneming geconfronteerd met bijkomende kosten als gevolg van Covid-19. Deze uitgaven voor de aankoop van beschermingsmateriaal en het schoonmaken van haar infrastructuur en voertuigen bedroegen bijna 24 miljoen euro.

Investeringen

De MIVB zette haar programma voor het onderhoud, de verbetering en de vernieuwing van haar net voort. Deze investeringen waren in 2021 goed voor 391,5 miljoen euro.

Met dit budget konden onder meer nieuwe voertuigen worden aangekocht en konden de sporen vernieuwd worden. De MIVB investeert ook in het onderhoud van haar infrastructuur en haar vloot. Van infrastructuur voor brandstofdistributie tot sanitaire voorzieningen, en van ruiten tot wielbanden: de investeringen die nodig zijn voor een goede werking van het openbaarvervoersnet zijn zeer uiteenlopend.

De MIVB bouwt haar net uit

Een jaar vol nieuwigheden

Ook dit jaar gaf de MIVB met haar talrijke verwezenlijkingen blijk van haar dynamisme. Nieuwe lijnen, verlengingen, reorganisaties of belangrijke fasen van grote projecten maken het duidelijk dat 2021 bol stond van de nieuwigheden.

Wat het busnet betreft, werd het busplan verder uitgevoerd met de aanleg van twee nieuwe lijnen: 52 en 74. Daarnaast herschikte de MIVB ook bestaande lijnen om beter aan de behoeften van de reizigers te voldoen. Wat de tram betreft, sloot de MIVB het jaar af in stijl met de inwijding van de verlenging van lijn 9. Het net werd ook overzichtelijker met het schrappen van lijn 32, de laatste avondtramlijn. Deze evolutie was onder meer mogelijk dankzij een verhoging van de frequentie van de tramlijnen 55 en 82 ‘s avonds en de invoering van buslijn 52. In de metro maakte de komst van nieuwe M7-metrostellen op de lijnen 1 en 5 extra voertuigen vrij om de frequentie op lijnen 2 en 6 te verhogen. Ook in het Metro 3-project werd goed vooruitgang geboekt.

Lijn 9 is 4 haltes langer

Na een eerste fase in 2018, met de aanleg van de lijn tussen Simonis en Dikke Beuk, kreeg tram 9 er vier nieuwe haltes bij. Sinds 11 december 2021 kunnen de reizigers profiteren van een rechtstreekse en snelle tramverbinding tussen Simonis en Koning Boudewijn, door het centrum van Jette, langs het UZ Brussel, de Eeuwfeestsquare en de Modelwijk, en dit in maar 20 minuten.

Deze lijn biedt talrijke voordelen. Doordat ze volledig in een eigen bedding ligt, biedt ze een snelle en rechtstreekse verbinding met verschillende interessante plaatsen. Daarnaast zorgt deze verlenging ook voor nieuwe aansluitingen op andere bestaande lijnen, voor de vele reizigers van die lijnen: met metro 6 aan Koning Boudewijn, maar bijvoorbeeld ook met trams 51 en 93 aan Stadion, of met de buslijnen van de MIVB en De Lijn.

Bussen 52 en 74 en tal van andere nieuwigheden met het busplan

Ook dit jaar zorgde het busplan voor heel wat nieuwigheden op het MIVB-busnet. Tot de meest opvallende behoren de nieuwe lijnen die in 2021 zijn ingevoerd, namelijk de lijnen 52 en 74.

Lijn 74 rijdt sinds 19 april op het MIVB-net. Ze verbindt het Erasmusziekenhuis met Ukkel-Stalle. In een tweede fase, wanneer de nieuwe Wagenstraat wordt aangelegd, zal de lijn aansluiten op Ukkel-Kalevoet. Deze nieuwe lijn beantwoordt aan de behoefte aan een openbaarvervoerverbinding tussen Anderlecht, Vorst en Ukkel. Ze ontsluit vele wijken, bedient verschillende scholen en interessante locaties, zoals Vorst Nationaal en het Erasmusziekenhuis, en sluit aan op metrolijn 5 aan Erasmus, Eddy Merckx en Veeweide.

Lijn 52 zorgt voor een nieuwe verbinding tussen het stadscentrum en Vorst, en verbetert de bediening van de Bervoetswijk. De lijn werd op 1 september in gebruik genomen en biedt goede aansluitingen, aan het Centraal Station op de metrolijnen 1 en 5, en aan de Hallepoort op de lijnen 2 en 6. Het is al de vijfde nieuwe buslijn die in het kader van het busplan wordt ingevoerd.

2022 vormt de laatste rechte lijn van het busplan. De grootste nieuwigheden in deze fase zijn de komst van lijn 73 en de samenvoeging van de lijnen 75 en 98. Daarnaast ondergingen vele andere lijnen een wijziging of werden ze langer.

Het project Metro 3 vordert goed

De werkzaamheden in de buurt van het toekomstige station Toots Thielemans gingen in 2021 een nieuwe fase in. Dit toekomstige station wordt onder de Stalingradlaan gebouwd. Het zal het Zuidstation en het station Anneessens met elkaar verbinden en zorgen voor een gemakkelijke aansluiting op de tram in het station Lemonnier.

De diepwanden, de dragende muren van het station, werden opgetrokken in de Stalingradlaan. Daarna kon de dakplaat erop worden gegoten. De indrukwekkende werken van de dakplaat werden in één dag uitgevoerd met ongeveer 600 m3 beton. De werken aan de Lemonnierlaan en in de kelders van het Zuidpaleis zijn ook begonnen.

Aan uitdagingen is er in dit zeer dichtbebouwde gebied geen gebrek: er zijn veel handelszaken, de geologische kenmerken zijn er complex en de grond bevat een groot aantal leidingen die moeten worden onderhouden (riolering, laagspanning, telecom, enz.)...

Aan het Albertstation werd de tunnel naar Jupiter ontmanteld, waarna er kon worden gestart met de herinrichting van de zone op twee niveaus: niveau -1, waar de eindhalte van de tram komt, en niveau -2, waar uiteindelijk de eindhalte van de metrolijn zal komen.

In de andere bestaande stations op de lijn worden nieuwe technische lokalen gebouwd en is er al geanticipeerd op de aanleg van het derde spoor.

Een nieuwe fase voor tram 10

In november 2021 diende de MIVB de bouwaanvraag in voor de nieuwe tramlijn in Neder-Over-Heembeek: tram 10. Dit is een nieuwe beslissende fase in de realisatie van deze nieuwe tramlijn. Met een lengte van 5,5 km zal die een nieuwe structurerende en efficiënte bediening bieden in het noorden van Brussel.

Burgerparticipatie is in dit project cruciaal. Bewoners en handelaars werden van meet af aan betrokken bij het opstellen van de inrichtingsplannen voor hun wijk. Er is gezorgd voor communicatie op maat, met onder meer een speciale website en met openbare bijeenkomsten.

De volgende stappen zijn: een analyse van de vergunningsaanvraag door Urban, de gewestelijke overheidsdienst voor stedenbouw, de opening van een openbaar onderzoek en, ten slotte, de organisatie van een overlegcommissie, waarna Urban advies zal uitbrengen. De werken die geen verband houden met de aanvraag voor de bouwvergunning, zoals die van nutsbedrijven, gingen in het voorjaar van 2022 van start. Tegen eind 2022 moeten de sporen gelegd worden.

Traject voor de tram naar Tour & Taxis bepaald

Na een impactstudie door de MIVB legde de Brusselse regering het traject van de nieuwe tramlijn naar Tour & Taxis vast. Deze lijn verbindt Belgica met het Centraal Station, via de Suzan Danielbrug en het Noordstation, en wordt een gloednieuwe trambediening naar het stadscentrum. De volgende stappen zijn de technische studies en de opstelling van de plannen, waarvoor Brussel Mobiliteit verantwoordelijk is.

Naar een nieuwe signalisatie voor de metro

Het metronet wordt gemoderniseerd. Dat voorziet onder meer in de komst van nieuwe metrostellen op het net (de M7) en ook in de bouw van de nieuwe Erasmusremise en de installatie van een nieuw signalisatiesysteem dat zal toelaten om de frequentie te vergroten en de beveiliging van het net te garanderen.

In 2021 is in de Erasmusremise en op de Boa-metrostellen begonnen met de installatie van dit nieuwe signalisatiesysteem "CBTC", dat staat voor "Communications-Based Train Control system". Deze installatie wordt in 2022 voortgezet langs de lijn, op de grond en op de oudere metromodellen. Op termijn zullen de frequenties op de lijnen 1 en 5 worden opgevoerd tot een interval van 2 minuten tussen de voertuigen op de gemeenschappelijke as tussen Merode en het Weststation.

De MIVB onderhoudt haar net

Sporen, stations, stelplaatsen... Een net moet onderhouden worden

16,7 km spoor vervangen

Hoewel investeren in het netwerk van morgen van het allergrootste belang is, vergeet de MIVB niet om te zorgen voor haar netwerk van vandaag. Tramsporen, stelplaatsen, maar ook gebouwen: de infrastructuur van de MIVB wordt onderhouden en regelmatig vernieuwd om haar levensduur te verzekeren en het comfort van de reizigers voortdurend te verbeteren. Hetzelfde geldt voor de stations, die eigendom zijn van het Gewest en die achtereenvolgens worden gerenoveerd ten voordele van de klanten van de MIVB.

Dit jaar verving de MIVB 16,7 kilometer tramsporen. Meestal waren deze werven ook een gelegenheid voor het Gewest en de gemeenten om het wegennet te herdenken en de zachte mobiliteit te bevorderen. Brussel Mobiliteit heeft een grootschalig renovatieprogramma voor de metrostations, dat tot doel heeft ze op te frissen en vooral toegankelijker te maken.

De MIVB beschikt over een aantal gebouwen voor haar personeel, voertuigen en ... haar sporen. In de Centrale Werkplaats, een stukje Brussels industrieel patrimonium, bevindt zich nu de spoorwerkplaats van de MIVB. De renovatie ervan startte in 2021.

Een adequate wegeninfrastructuur is van essentieel belang voor een vlotte doorstroming van de bussen. Dankzij verschillende verbeteringen die de voorbije jaren werden doorgevoerd, is buslijn 71, de drukste buslijn van het MIVB-net, niet alleen sneller, maar ook betrouwbaarder geworden.

Vernieuwing van de sporen

Geslepen sporen: 60,82 km
Sporen met

• Trillingwerende tapijten: 6,18 km
• Omhulde rails: 12,37 km

Geproduceerde sporen: 47,87 km

Elke dag rijden er over de tram- en metrosporen van de MIVB een groot aantal voertuigen, die honderdduizenden reizigers vervoeren. Deze sporen worden regelmatig onderhouden om hun levensduur te garanderen. Dankzij deze preventieve ingrepen ligt de gemiddelde levensduur tussen 25 en 30 jaar, waarna ze moeten worden vervangen. In 2021 vernieuwde de MIVB 16,72 kilometer spoor, waarvan 12,80 kilometer op het tramnet en 3,92 kilometer op het metronet.

De MIVB werkt actief samen met de verschillende bevoegde overheden om de openbare ruimte waar mogelijk samen met de vernieuwing van de tramsporen opnieuw in te richten of de reissnelheid van het openbaar vervoer te verbeteren. De heraanleg van de Alsembergsesteenweg in het zuiden van Brussel ging in 2021 verder in samenwerking met Brussel Mobiliteit. De nadruk ligt op het verfraaien van de wijk, opwaarderen van de handelskern, verbeteren van de bereikbaarheid en planten van bomen.

De tramsporen werden ook vervangen in het kader van de heraanleg van de Koninginne- en Thomastunnels in de omgeving van het Liedtsplein. In de Rogierlaan zijn werken uitgevoerd om de haltezones bij de halte Wijnheuvelen veiliger en breder te maken. In het kader van deze werken werden de tramsporen vervangen en werd de weg heraangelegd. Tot slot werd in het najaar van 2021 begonnen met de grote heraanleg van de Wayezstraat in Anderlecht, die zal duren tot de zomer van 2023.

De MIVB vernieuwde ook de sporen op de Hinnisdaellaan, op het traject van tram 39, op de Brugmannlaan, waar de trams 92 en 97 rijden, en langs de Louis Schmidtlaan, tussen de haltes VUB en Boileau op tramlijnen 7 en 25.

Centrale Werkplaats opgeknapt

De Centrale Werkplaats werd in 1903 opgericht door Tramways Bruxellois, de voorganger van de MIVB, en is sinds 1954 in handen van de MIVB. Dit magnifieke gebouw was vroeger een kolencentrale die het tramnet van elektriciteit voorzag. Het werd omgevormd voor de activiteit die er vandaag nog altijd plaatsvindt: het vormgeven van sporen voor de tram- en metronetten.

De sporen, spoortoestellen en wisselmotoren onderhouden, buigen, lassen en assembleren vóór het leggen... De sporen van de MIVB worden in de Centrale Werkplaats gevormd én hersteld, en dit al meer dan 60 jaar lang. In 2021 leverde de Centrale Werkplaats bijna 48 kilometer spoor. In totaal werken er 180 mensen, dag en nacht.

Deze renovatiewerken zijn essentieel voor het behoud en de ontwikkeling van de activiteit van de MIVB. De volledige herinrichting van de omgeving van het gebouw omvat de aanleg van een nieuwe toegangsweg voor de levering en het vervoer van materialen, alsook de aanleg van een fiets-/voetpad, dat de toegang tot het station Jacques Brel zal verbeteren. Dit ecologische project voorziet ook in een vergroening van de omgeving van de site en het waterdicht maken van de bodem.

Snellere bus 71

Sinds 2016 zijn er tal van verbeteringen doorgevoerd op lijn 71, waardoor bussen tijdens de spits tot 7 minuten tijdwinst boeken op hun traject. Lijn 71 is sindsdien niet alleen sneller maar ook regelmatiger. De lijn heeft namelijk veel minder last heeft van verkeershinder en de reistijd is beter te voorspellen.

Er zijn onder meer eigen beddingen gekomen tussen Troon en Naamsepoort, langs de Regentlaan en tussen Arenberg en De Brouckère, de Ravensteinstraat en de Wolvengracht. De Elsensesteenweg is omgevormd tot een voetgangerszone waar overdag alleen bussen mogen komen. Er is ook ingegrepen op de Renbaanlaan en de Buyllaan. Tussen de haltes Fraiteur en Kerkhof van Elsene kwam ter hoogte van de Fraiteurbrug ook een tegengestelde richting. Deze ingreep alleen al verhoogde de gemiddelde reissnelheid van bus 71 tussen de haltes Fraiteur en ULB met 1,5 km/u.

In de ochtendspits winnen de reizigers van bus 71 drie minuten naar Delta en 7 minuten naar De Brouckère in vergelijking met hetzelfde traject in 2016. Tijdens de avondspits wordt er in de omgekeerde richting 2 minuten gewonnen naar De Brouckère en 5 minuten naar Delta.

Dankzij die ingrepen en de grotere regelmaat als gevolg daarvan kan de MIVB de frequenties van lijn 71 in de loop van 2022 opvoeren.

De MIVB vernieuwt haar vloot

Metro, tram en bus: alle vervoerswijzen werden verwend in 2021

• 73 metrostellen
• 395 trams
• 862 bussen

De opvallendste vernieuwing was zonder twijfel de komst van de M7-metrostellen op lijnen 1 en 5. Door deze uitbreiding van de vloot kwamen er metrostellen van de vorige generatie vrij, die worden ingezet op lijnen 2 en 6. Resultaat: een toename van de capaciteit tijdens de spitsuren met 10% in november 2021, gevolgd door een nieuwe capaciteitsgroei begin 2022, goed voor een totale toename van de capaciteit tijdens de spits met 20% meer zitplaatsen op lijnen 2 en 6. Reizigers kunnen voortaan tijdens de spitsuren om de 2,5 minuten gebruikmaken van een metro op de gemeenschappelijke assen van alle metrolijnen. Bovendien is het interieur van verschillende van de oudste metrostellen opgefrist met beelden van het prachtige Brusselse patrimonium.

Bij de tram verwelkomde stelplaats Haren de tram "New Generation", de eerste in een levering van 90 voertuigen. Deze nieuwe trams zullen de capaciteit van het tramnet uiteindelijk met 10.000 plaatsen vergroten. Een andere tram maakte z'n comeback op het net: de Tram Experience. In deze tot rijdend restaurant omgetoverde tram kunnen bezoekers genieten van een unieke gastronomische ervaring door de straten van Brussel.

De bus bleef niet achterwege. De laatste hybride bussen die werden besteld in het kader van het busplan, werden in 2021 geleverd. Bovendien ontving de MIVB nieuwe standaard- en gelede hybride bussen voor de vervanging van haar bussen A330 D1 en Citaro D1. 2021 werd ook gekenmerkt door de komst van een waterstofbus in de vloot van de MIVB. Dit nieuwe type aandrijving, dat op verschillende lijnen wordt getest, kan de MIVB mogelijkheden bieden om de vloot geleidelijk koolstofvrij te maken, naast de klassieke elektrische bussen. Een andere maatregel om de milieu-impact van het openbaar vervoer in Brussel te verminderen, is dat de MIVB de exploitatie van de toeristische Hop-on-Hop-off busdienst toevertrouwde aan de vennootschap Tootbus, meteen de eerste 100% elektrische toeristische busdienst ter wereld.

De nieuwe M7-metrostellen op het net

Begin juli mocht de nieuwe M7, na enkele maanden van lege proefritten, de eerste reizigers verwelkomen. De deuren openen automatisch, er zijn nieuwe polyvalente plaatsen voor personen met beperkte mobiliteit, kinderwagens en fietsen, grote informatieschermen, gekleurde ledsignalisatie boven de deuren, vloeren op perronniveau ... Dit nieuwe voertuig is uitgerust met een aantal nieuwe voorzieningen voor nog meer comfort en een betere toegankelijkheid.

In totaal plaatste de MIVB een definitieve bestelling voor 43 metrostellen, die geleidelijk worden geleverd. In 2021 werden 9 nieuwe stellen in gebruik genomen op het metronet. De levering en indienststelling van de nieuwe metro wordt voortgezet in 2022. Door de komst van de nieuwe M7-stellen op de lijnen 1 en 5 kwamen er voertuigen van vorige generaties vrij. Die worden op de lijnen 2 en 6 ingezet om de frequentie ervan op te voeren.

In november 2021 was de capaciteit van de lijnen 2 en 6 tijdens de spitsuren met 10% toegenomen tegenover midden 2021. Begin 2022 leidde een verdere capaciteitsverhoging tot een totale toename tijdens de spits van 20% tegenover midden 2021. De frequentie van de lijnen 2 en 6 verbeterde tot 2,5 minuten op de gemeenschappelijke as tijdens de spitsuren, net als de frequentie op de lijnen 1 en 5.

Op termijn zullen de nieuwe M7-metrostellen de capaciteit van het Brusselse metronet met 8.000 plaatsen per uur en per richting kunnen vergroten.

Refitting van oude metrostellen

In 2021 ging de MIVB door met het opfrissen van de interieurs van metrostellen van oudere generaties. Zo kunnen de reizigers nieuwe en typisch Brusselse trekpleisters bewonderen.

In februari waren de Kunstberg en de Koninklijke Serres van Laken aan de beurt, in juni het Atomium en het Jubelpark en in oktober het Koninklijk Paleis en de Basiliek van Koekelberg.

Het project startte in 2020 en is het resultaat van een samenwerking tussen de MIVB en visit.brussels. Eind 2021 waren er 8 versierde voertuigen. De MIVB is van plan dit in 2022 voort te zetten, met nieuwe iconische locaties zoals de Japanse Toren en Tour & Taxis.

Levering van de 1ste "Tram New Generation"

De "Tram New Generation" (TNG), arriveerde in oktober 2021 in de stelplaats in Haren en is de eerste in een reeks van 90 voertuigen die de MIVB bestelde. Het is een gemoderniseerde versie van de T3000 en T4000, de jongste trammodellen op het MIVB-net.

Deze trams hebben verschillende nieuwigheden: twee multifunctionele zones voor rolstoelgebruikers en kinderwagens met een speciale intercom, in de vloer geïntegreerde manuele oprijplaten, indirecte ledverlichting, een efficiënt aircosysteem en zachte draaistellen om trillingen zo veel mogelijk te beperken. De nieuwe zetelopstelling maakt lange ritten aangenamer. Als aanvulling op de vaste stoeltjes zijn er klapstoelen. Grote infoschermen tonen de lijnschema's en ledstrips boven de deuren geven de uitstaprichting en de beschikbaarheid van elke deur aan.

Na een reeks testen in de stelplaats en vervolgens met lege proefritten op het net, zal de nieuwe tram zijn eerste reizigers kunnen verwelkomen. Die testritten zijn nodig om het omgrenzingsprofiel, de snelheid, de wissels, de communicatie met de dispatching en de reizigers, de geolokalisatie, het zandstrooien, het onderhoud, de prestaties van het voertuig en het remmen te testen.

De comeback van de Tram Experience

Met de Tram Experience kunnen fijnproevers culinaire hoogstandjes combineren met een rondrit door Brussel in een heringerichte tram. De Tram Experience was tijdens de coronacrisis gestopt. Hij maakte in 2021 zijn comeback en kreeg tijdens zijn sabbatjaar een make-over.

De Tram Experience zag het levenslicht in 2012 naar aanleiding van het jaar van de gastronomie. De restauranttram is het resultaat van een samenwerking tussen de MIVB en visit.brussels. Oorspronkelijk zou het concept maar één jaar lopen, maar wegens succes krijgt het een vervolg. Poelaertplein, Jubelpark, Tervurenlaan, Flagey ... De tram volgt een uniek traject en biedt aan boord een 6- of 7-gangenmenu, samengesteld door de grootste namen van de Belgische gastronomie.

Info en reserveren via visit.brussels.

De MIVB test een waterstofbus

In 2021 verwelkomde de MIVB een nieuw type voertuig in haar vloot: een waterstofbus. Deze nieuwe aandrijvingstechnologie kan een alternatief bieden voor fossiele brandstoffen. De MIVB is er al enkele jaren mee bezig om haar voertuigen stelselmatig koolstofvrij te maken. Daarom kocht ze nieuwe hybride en elektrische bussen.

De waterstofbus werkt als een elektrische bus, met dit verschil dat de energie wordt opgeslagen in de vorm van waterstof in een tank in plaats van in batterijen. Door elektrolyse van water kan zuurstof gescheiden worden van waterstof. Door die waterstof te combineren met zuurstof uit de omgeving komt er energie vrij, met zuiver water als enig restproduct.

De waterstofbus die momenteel wordt getest, werd voor een periode van twee jaar gehuurd bij het Belgische bedrijf Van Hool. Na een reeks testen in de remise wordt het voertuig momenteel op verschillende lijnen van de MIVB getest met reizigers. Dankzij deze proefritjes op een maximaal aantal lijnen en in verschillende omstandigheden krijgt de MIVB een beter inzicht in deze nieuwe technologie. Maar daar houdt de lopende studie niet op. De MIVB onderzoekt samen met externe partners, waaronder de ULB, ook de mogelijkheden van groene waterstof. Als dit eerste experiment een succes is, is het de bedoeling om op de hele lijn uitsluitend waterstofbussen te laten rijden.

Nieuwste hybride bussen doen hun intrede op het net

Sinds 2019 komen de hybride bussen die de MIVB bestelde stelselmatig op het net. Deze voertuigen moeten oudere bussen vervangen, maar ook de capaciteit van de MIVB-busvloot vergroten, zoals voorzien in het busplan. De MIVB nam meer dan 400 nieuwe hybride bussen in ontvangst. Sinds de lancering van het busplan in 2018 nam het aantal plaatsen op het busnet met 30% toe.

Van de nieuwe standaard hybride bussen van Volvo zijn er 238. Een deel ervan heeft de oude Van Hool A330 D1 bussen vervangen, terwijl de rest werd gebruikt om de vloot uit te breiden.

Daarnaast werden ook 164 nieuwe gelede hybride bussen geleverd. Die breidden het aanbod uit op de lijnen 49 en 89 en vervangen de Citaro D1 bussen.

Met deze aanwinsten kan de MIVB de capaciteit van haar buslijnen verhogen, wat de reizigers ten goede komt, en tegelijk de koolstofvoetafdruk van haar voertuigen verkleinen.

De eerste 100% elektrische toeristische busdienst met Tootbus

Na een onderbreking van meer dan een jaar ging de Brusselse toeristische busdienst begin december opnieuw van start. De MIVB vertrouwde de exploitatie van deze dienst toe aan Tootbus Brussels, een dochteronderneming van RATP Dev. Er zijn twee trajecten vanaf het Centraal Station: de blauwe lijn, die langs het Atomium, Laken, de Basiliek en het stadscentrum loopt, en de rode lijn langs de Art Nouveau-wijk en de Europese wijk.

Tootbus gaf het toeristische aanbod een nieuwe dynamiek. Dankzij nieuwe audiogidsen met vernieuwde inhoud ontdek je Brussel in het gezelschap van ingeweken Brusselaars. En ook aan de kinderen werd gedacht. Er zijn stukken die speciaal voor hen gemaakt zijn. De teksten werden geleidelijk uitgebreid tot 6 en daarna tot 10 talen. Ze zijn specifiek voor elke taal geschreven en ingesproken door native speakers, en bieden een uniek cultureel perspectief voor elke nationaliteit.

Tootbus biedt ook content op maat aan via een website en een app met onder meer realtime businformatie, podcasts en een schat aan informatie over bezienswaardigheden.

De MIVB past haar stelplaatsen aan

De MIVB opent haar 3de metroremise aan Erasmus

Door de komst van 43 nieuwe M7-metrostellen moest er een nieuwe metroremise worden gebouwd. Erasmus is, na Delta en Brel, de 3de metrostelplaats van de MIVB. De remise is gebouwd in de buurt van het gelijknamige metrostation en ligt bijna volledig ondergronds, met uitzondering van het administratieve gebouw, dat bovengronds zichtbaar is.

In de nieuwe stelplaats kunnen 23 treinen worden gestald en nog eens 7 worden onderhouden. Met een oppervlakte van meer dan 30.000 m2 omvat het een werkplaats met alle installaties die nodig zijn voor het onderhoud van metrostellen: twee werkkuilen, een hefstand, drie loopbruggen, een metrowash en een kuil voor het schoonmaken van het onderste deel van de voertuigen. Voor het onderhoud werden twee rolbruggen van 110 meter lang geïnstalleerd. Twee hogedrukreinigers met warm water, een centraal afzuigsysteem en een lift die 10 ton kan verplaatsen vervolledigen de uitrusting.

Bij de constructie van het gebouw ging bijzondere aandacht naar het milieu-aspect. De remise behaalde de BREEAM Design Stage-certificering (Building Research Establishment Environmental Assessment Method). Dat is een internationale norm die de milieu-impact van een gebouw beoordeelt. Afvalbeheer, zonnepanelen, geothermische putten, regenwaterrecuperatie, recyclage van het water dat wordt gebruikt voor het reinigen van de metrostellen, en plantenbakken voor het recupereren van deeltjesvrij regenwater. Alles werd tot in het kleinste detail uitgedacht om de milieu-impact van de activiteiten van de Erasmusremise te beperken.

Stelplaats Koningslaan bereidt zich voor op de komst van nieuwe trams

In september 2021 is begonnen met de renovatie van de tramremise in de Koningslaan in Sint-Gillis. Dit historische gebouw uit het begin van de 20ste eeuw zal worden gebruikt voor recentere trams. Momenteel wordt de stelplaats aangepast met het oog op het onderhoud van de T3000 en T4000, maar vooral ook van de nieuwe TNG's, de "Tram New Generation", die de komende jaren worden geleverd.

Er staan verschillende verbeteringen op til: een verbreding van de ruimte tussen de sporen, de plaatsing van nieuwe kuilen en loopbruggen voor het onderhoud, en de installatie van nieuwe zandstraalstanden. In een tweede fase wordt de tramwash volledig gerenoveerd om zowel regenwater als afvalwater te kunnen recupereren.

De verlichting wordt ook vervangen door een ledsysteem dat milieuvriendelijker en aangenamer voor het personeel is, er wordt een nieuw verwarmingssysteem geïnstalleerd en de toegangsdeuren van de stelplaats worden gemotoriseerd.

Bundeling van dispatchings

De dispatchings van de MIVB en Brussel Mobiliteit verenigd

7 dispatchings verspreid over bijna 2.500 m²

Sinds september 2021 zijn de verschillende dispatchings van de MIVB en Mobiris, het verkeerscontrolecentrum van Brussel Mobiliteit, verenigd in één gebouw: het Brussels Mobility Center.

Het doel is om de communicatie en samenwerking tussen de verschillende diensten van de MIVB en Brussel Mobiliteit verder te verbeteren.

Het Brussels Mobility Center heeft een oppervlakte van bijna 2.500 m², inclusief ruimte voor ontmoeting en contact tussen het personeel van de MIVB en Brussel Mobiliteit. De MIVB telt 6 dispatchings, die toezicht houden op het bus-, tram- en metronet, de infrastructuur, de stroomtoevoer en de IT-systemen, en de veiligheid van het net verzekeren.

De werken begonnen in 2019 en werden midden 2021 afgerond.

De stations renoveren

Verjongingskuur voor De Brouckère, Clemenceau en Roodebeek

In 2021 worden drie metrostations ingrijpend gerenoveerd: De Brouckère, Clemenceau en Roodebeek. Nieuwe liften, een vlottere doorstroming, meer licht ... De reizigers beschikken voortaan over toegankelijkere, aangenamere en ook veiligere stations.

De verkooppunten worden eveneens stelselmatig vernieuwd. In 2021 werden de KIOSK’en van Centraal Station en Sint-Guido opgeknapt. Klanten en personeel genieten er voortaan van meer licht en een moderner kader.

Om van de stations aangename omgevingen te maken, moedigt de MIVB de komst van winkels aan, met een gevarieerd aanbod van producten. De handelszaken werden tijdens de coronacrisis wel op de proef gesteld. De MIVB ondersteunde hen, ook ter wille van de reizigers.

De Brouckère: een gloednieuw station in het hart van de hoofdstad

In De Brouckère gebeurde de renovatie in twee fasen: in de eerste fase het premetrogedeelte, dat in 2019 werd ingewijd, en in de tweede fase het metrogedeelte, dat in 2021 in gebruik werd genomen.

Naast een nieuwe ingang zorgden de werken voor meer licht, onder meer dankzij een lichtschacht. De perrons zijn verbreed voor meer comfort en veiligheid, en de loopzones zijn verbeterd voor een vlottere reizigersstroom.

Een lichter en aangenamer Clemenceau

In Clemenceau lag de nadruk, net als in De Brouckère, op het optimaliseren van de stromen, het verbeteren van de toegankelijkheid en het vernieuwen van de verlichting, die nu zuiniger en ecologischer is. Het station heeft nu een bredere toegang met twee roltrappen.

Nog een hele verbetering: de nieuwe loopbrug die via een lift toegang geeft tot de perrons. De toegang aan de kant van de Bergensesteenweg kreeg twee nieuwe liften.

Betere toegang tot Roodebeek

Roodebeek, het laatste station dat in 2021 gedeeltelijk werd gerenoveerd, kreeg een gloednieuwe loopbrug. Zo kan men het station oversteken zonder nog af te dalen naar de perrons. Dat is een hele verbetering voor de reizigers. De werken waren een hele uitdaging, aangezien de hele structuur aan het plafond is opgehangen, zonder enige ondersteuning, en volledig 's nachts werd gebouwd, zonder het metroverkeer te onderbreken.

Een andere grote verbetering is de toepassing van nieuwe podotactiele signalisatie op de vloer voor personen met een visuele handicap. Er kwamen ook een nieuwe lift en automatische en toegankelijke toiletten.

Het commerciële aanbod in de stations

De coronacrisis had een grote impact op de commerciële activiteiten in de stations: in 2021 was er 4.129 m2 winkelruimte (tegenover 5.493 m2 in 2019), verdeeld over 44 winkels (tegenover 56 in 2020). In De Brouckère, Naamsepoort en Merode kwamen er ook drie nieuwe handelszaken bij.

Het aanbod van de winkels in de metro is zeer uiteenlopend: bakkerijen, buurtwinkels, sappenbars, krantenwinkels, enz. Om de handelaars in haar stations te steunen en het aantal faillissementen te beperken, herbekeek de MIVB de contractuele bepalingen om de financiële lasten te verlichten. Dankzij deze maatregelen konden de winkels in de stations stand houden. Hun aanwezigheid vergroot het veiligheidsgevoel bij de reizigers en zorgt voor een aangename omgeving.

De kwaliteit van de dienstverlening

De klant staat centraal in de kwaliteitsbenadering

100% gecertificeerde diensten kwaliteit van de dienstverlening

In 2021 werd de "NF Service"-certificatie, die in 2019 voor een periode van 3 jaar werd verkregen, bevestigd door de opvolgingsaudit. De kwaliteitsbenadering die de MIVB al vele jaren volgt, is erop gericht het niveau van de dienstverlening aan de klanten te laten overeenstemmen met de kwaliteitscriteria die zijn vastgesteld om te beantwoorden aan hun behoeften en verwachtingen. De kwaliteitsbenadering is van toepassing op alle metro-, bus- en tramlijnen, de 19 BOOTIK- en KIOSK-verkooppunten, de haltes en stations, de klantendienst en de controle van de vervoerbewijzen.

Elk jaar nemen de verschillende afdelingen die onder de certificatie vallen talrijke initiatieven om de klantenervaring voortdurend te verbeteren. Enkele noemenswaardige initiatieven uit 2021:

• Renovatie van een honderdtal bussen, gaande van de stoeltjes en de verlichting tot het koetswerk;
• Verbetering van de toegankelijkheid in de metrostellen voor personen met beperkte mobiliteit;
• Invoering van signalisatie waarbij het woordje “transit” oplicht zodat reizigers hun aansluitingen makkelijker halen bij werken;
• Aanbrengen van stickers op de dienstdeuren van de stations, om graffiti tegen te gaan en de visuele identiteit van de MIVB te versterken;
• Oprichting van een database waarmee de klantendienst de klanten nog beter kan informeren via de verschillende contactkanalen.

Hoe wordt de kwaliteit van de dienstverlening gemeten?

Sinds 2002 maakt de MIVB werk van de kwaliteitscertificatie van haar dienstverlening op basis van de "NF Service"-norm (Certificatie NF 281 – EN 13816). In 2014 kreeg 100% van het net voor het eerst een certificaat "kwalitatieve dienstverlening" van AFNOR, het onafhankelijke Franse instituut voor Normalisatie. Deze certificering is het resultaat van objectieve metingen rond de kwaliteit van de dienstverlening aan klanten. Het gaat dan over stiptheid, netheid, houding van het personeel en informatie aan reizigers.

Ieder jaar komt een comité met vertegenwoordigers van de MIVB, het Gewest en de klanten samen om te bekijken op welke punten de dienstverlening verder kan verbeteren. Het merendeel van de metingen gebeurt door "mystery clients". Andere worden automatisch berekend met behulp van software.

Het certificaat is drie jaar geldig. Ieder jaar opnieuw moet de MIVB bewijzen dat de resultaten van de dagelijkse metingen door mystery clients of computersystemen voldoen aan de vereiste niveaus.

Wie zijn de mystery clients?

Ze zijn anoniem en behoren tot de miljoenen reizigers die dagelijks gebruikmaken van het MIVB-net. Ze behoren tot een onafhankelijke instelling en controleren de kwaliteit van de aangeboden dienst, de staat en netheid van de voertuigen en infrastructuur, de informatie die aan de reizigers wordt verstrekt in de verkooppunten, per telefoon, op de website en in de mobiele app.

Na analyse kunnen met deze gegevens de prestaties van de diensten en de geleverde kwaliteit worden gemeten, en kunnen vooral de maatregelen voor verbetering worden vastgesteld die de MIVB op het hele net moet doorvoeren. Elk jaar worden bijna 750.000 elementen (schermen, stopknoppen, netplannen, informatie op de website, enz.) gecontroleerd aan de hand van ongeveer 11.000 metingen.

Grote vernieuwing voor 2021: de MIVB startte een reeks studies om de mening van een panel klanten te verzamelen over de verschillende gemeten elementen en hun belang in het klantentraject. In 2021 lag de focus op de staat en netheid van de infrastructuur en de voertuigen. De studies gaan in 2022 verder, dit keer met de nadruk op de inrichting van de voertuigen en stations en het onderhoud ervan.

Operationele prestaties

De afdelingen Bus, Tram, Metro, Technical Field Support en Rolling Stock ISO9001 gecertificeerd

Omdat de MIVB door een betere organisatie en structuur een betere dienstverlening aan haar klanten kan garanderen, verbetert ze voortdurend haar prestaties door het kwaliteitsmanagementsysteem volgens de ISO9001-norm uit te rollen. Deze norm draagt bij aan de transversale prestaties van de activiteiten van de afdelingen en aan de tevredenheid van klanten, zowel intern als extern.

In 2021 werden de afdelingen "Bus", "Tram", "Metro", "Technical Field Support" en "Rolling Stock" volledig ISO9001 gecertificeerd. Verschillende afdelingen verkregen deze certificering ook voor een deel van hun activiteiten, zoals "Infrastructures", "Sales", "General Management" en "Administration & Finances".

Volgend hoofdstuk